1 april

Gebeurtenissen

Geboren

Overleden

Viering/herdenking

Geslaagde 1 aprilgrappen

Geschiedenis

Algemeen
- 1888 - Oprichting van de oudste betaalde voetbalorganisatie van Nederland: Sparta Rotterdam
- 1873 - Het Britse stoomschip SS Atlantic zinkt voor de kust van Nova Scotia, 547 mensen komen om.
- 1934 - Bonnie en Clyde vermoorden twee jonge Highway patrol agenten nabij Grapevine, Texas.
- 1946 - Een aardbeving met een sterkte van 7.8 bij de Aleoeten creëert een tsunami die de eilanden van Hawaï overspoelt, 159 mensen komen om (voornamelijk in Hilo, Hawaï).
Oorlog
- 1572 - de watergeuzen veroveren Den Briel op de Spanjaarden (op 1 april verloor Alva zijn bril)
- 1945 - Tweede Wereldoorlog: Slag om Okinawa - Amerikaanse troepen landden op Okinawa in de laatste campagne van de oorlog.
Politiek
- 527 - Byzantijns Keizer Justinus I benoemt zijn neefje Justinianus als medeheerser en opvolger van de troon.
- 1867 - Singapore wordt een kroonkolonie van het Verenigd Koninkrijk.
- 1924 - Adolf Hitler wordt veroordeeld tot vijf jaar gevangenisstraf voor zijn deelname aan de Bierkellerputsch. Hij zit slechts negen maanden in de gevangenis, waar hij het eerste deel van zijn boek Mein Kampf schrijft.
- 1937 - Aden wordt een kroonkolonie van het Verenigd Koninkrijk.
- 1949 - Newfoundland wordt deel van Canada.
- 1979 - Iran wordt een Islamitische Republiek.
- 1994 - Hongarije verzoekt om toetreding tot de Europese Unie.
- 2001 - Joegoslavië voormalig president Slobodan Milosevic gearresteerd.
- 2002 - Nederland legaliseert euthanasie, en wordt het enige land in de wereld met deze wetgeving.
Sport
- 1888 - In Rotterdam wordt voetbalclub Sparta opgericht.
- 1999 - Zwemmer Ian Thorpe brengt bij de wereldkampioenschappen kortebaan (25 meter) in Hong Kong het wereldrecord op de 200 meter vrije slag kortebaan op 1.43,28.
Wetenschap en Technologie
- 1929 - Introductie van de jojo in New York.
- 1976 - Apple Computer Company wordt opgericht door Steve Jobs en Steve Wozniak.

1753 - Joseph de Maistre, Frans politicus, schrijver en filosoof
1875 - Edgar Wallace, Engels detectiveschrijver
1815 - Otto von Bismarck, Duits politicus
1873 - Sergei Rachmaninoff, Russisch componist en pianist
1905 - Gaston Eyskens, Belgisch politicus († 1988)
1911 - Bep Bakhuys, Nederlands voetballer
1916 - Peter Knegjens, Nederlands sportverslaggever, presentator en reclamemaker
1928 - Dimitri Frenkel Frank, Nederlands acteur en schrijver
1929 - Milan Kundera, Tsjechoslowaaks schrijver
1932 - Debbie Reynolds, Amerikaans actrice
1938 - Ali McGraw, Amerikaans actrice
1943 - Hugo Metsers, Nederlands acteur
1947 - Luis Ernesto Derbez, Mexicaans politicus
1948 - Jimmy Cliff, Jamaicaans reggae-zanger
1950 - Henk Krol, Nederlands journalist van de Nederlandse Gay-krant
1950 - Ed Nijpels, Nederlands politicus (VVD), minister en Commissaris van de Koningin in Friesland
1950 - Samuel Alito, Amerikaans rechter
1953 - Willy Linthout, Belgisch striptekenaar
1953 - Barry Sonnenfeld, Amerikaans producent en regisseur
1955 - Nicoline van der Sijs, Nederlands taalkundige
1958 - Tom van 't Hek, Nederlands hockeyinternational, hockeybondscoach en radiopresentator
1960 - Frank Leistra, Nederlands hockeyinternational
1964 - Erik Breukink, Nederlands wielrenner en ploegleider
1968 - Miguel Dias, Nederlands bokser
1970 - Fedor Hes, Nederlands zwemtrainer
1971 - Vladimir Selkov, Russisch zwemmer
1974 - Paolo Bettini, Italiaans wielrenner
1974 - Sandra Völker, Duits zwemster
1976 - Clarence Seedorf, Nederlands voetballer
1981 - Stefan Oosting, Nederlands zwemmer
1987 - Evi Neijssen, Nederlands turnster

1814 - Jozef de Ferraris (87), Oostenrijks artillerie-generaal
1890 - Joseph Jessurun de Mesquita (24), Nederlands fotograaf
1910 - Andreas Achenbach (94), Duits landschapsschilder
1914 - Angelo Mariani (75), Frans drogist en uitvinder Vin Mariani
1917 - Scott Joplin (48), Amerikaans componist en pianist
1922 - Karel I (34), Oostenrijks keizer
1930 - Cosima Liszt (92), Italiaans echtgenote van Richard Wagner
1947 - George II (56), Grieks koning
1954 - Jan Thomée (67), Nederlands voetballer en huisarts
1971 - Henk Hemsing (79), Nederlands schoonspringer
1976 - Max Ernst (84), Duits schrijver
1983 - Willy Ruys, Nederlands acteur
1984 - Marvin Gaye (44), Amerikaans zanger
1988 - Marius Holtrop (85), Nederlands president van de Nederlandse Bank
2004 - Paul Atkinson (58), Brits muziekproducer en gitarist in de groep The Zombies
2005 - Harald Juhnke (75), Duits acteur

Brielle (Den Briel): In 1572 was de stad het toneel van de inname door de watergeuzen, het eigenlijke begin van de opstand tegen Filips II. Dit historisch feit wordt ieder jaar op 1 april gevierd. Zie ook hieronder.

Jaarlijkse begin van het eerste regeringssemester van de Capitani Regenti van San Marino (dit semester duurt tot 1 oktober van het zelfde jaar).

1 april is een dag waarop in veel landen mensen elkaar op een goedaardige manier voor de gek proberen te houden. Vooral de media sturen dan 's ochtends wat "groot nieuws" de wereld in, wat dan in de loop van de dag een aprilgrap of "aprilvis" blijkt te zijn.

Sommige bronnen zeggen dat de bijzondere betekenis van 1 april ontstaan is bij de Franse wijziging naar Gregoriaanse kalender, zoals opgedragen door Paus Gregorius XIII in 1582. Voor die tijd werd nieuwjaar gevierd van 25 maart tot 1 april.

Met de verandering van het kalendersysteem werd nieuwjaar verplaatst naar 1 januari.

Mensen die dit vergaten of die het nieuwe kalendersysteem weigerden te aanvaarden kregen uitnodigingen voor niet gehouden feestjes, grappige presentjes enzovoort.

In Frankrijk heette dit poisson d'avril. In Engelstalige landen wordt het April Fool's Day genoemd, de Duitsers spreken van Narrentag en de Russen hebben het over День Дурака (Dyen' Doeraka, letterlijk vertaald: de dag van de dommerik)

Dat dit bovenstaande verhaal klopt is onwaarschijnlijk, de 1 aprilgrap wordt voor het eerst vermeld in een Franse bron in 1508, dus voor die tijd. De eerste vermelding in een Nederlandse bron dateert uit 1539.(In 1539, de eerste vermelding van de traditie in onze omgeving (Zuid-Nederland: Gent), is de grap onderwerp van een gedicht van de rederijker Eduard de Dene. Het is een parodie op ‘1 april’ waarin een knecht het plan van zijn heer om hem te verzenden doorziet). De geschiedenis gaat dus tenminste terug tot het begin van de zestiende eeuw. De wijde verspreiding van het verschijnsel wijst echter op een hogere ouderdom.

Er zijn verklaringen gezocht in het wisselvallige aprilweer en parallellen gezien in de Germaanse mythologie (Loki) of in de bijbelse geschiedenis. In verschillende landen zijn ook wel nationale gebeurtenissen aangevoerd als begin van de traditie. Deze verklaringen, die waarschijnlijk ooit zelf als aprilgrap zijn verzonnen, leiden soms tot op de dag van vandaag een hardnekkig leven. Zo denkt men in Nederland nog vaak dat de grappenmakerij begonnen is met de inname van Den Briel door de watergeuzen op 1 april 1572, zoals het onderstaande gedeelte aangeeft.

In Nederland wordt het gebruik ook wel toegeschreven aan de dag in 1572 dat Den Briel door de geuzen op de Spaanse bezetter werd veroverd (zie Tachtigjarige oorlog). Bekend gezegde: Op 1 april verloor Alva zijn bril. Het feit dat ook buiten Nederland 1 aprilgrappen worden gemaakt, spreekt deze verklaring tegen.

mrt - april - mei

Zie: Historische 1 aprilgrappen

Decennia: Jaaroverzichten

Jaarschema's per eeuw