100 m (atletiek)

De 100 meter is de kortste sprintwedstrijd die door senioren op een outdoorbaan gelopen wordt. Sommigen noemen dit onderdeel het koningsnummer der atletiek.

In de 18e en 19e eeuw ontstonden op de Britse universiteiten wedstrijden die de voorlopers van de huidige atletiekwedstrijden waren. Springnummers en loopnummers waren toen al algemeen bekend onder de studenten. Aangezien men in Groot-Brittannië een ander meetsysteem hanteert, was de korte sprint geen 100 meter, maar 100 yard (91,4 meter). Toen ook de Fransen zich meer in atletiek gingen interesseren, wilde men een sprintafstand volgens het Europese meetsysteem. De 100 yard werd in 110 yard (100,54 meter) veranderd. Uiteindelijk werd besloten om er op de Olympische Spelen 100 meter van te maken. De Britten hielden nog een poos beide systemen aan, maar kozen uiteindelijk toch voor de 100 meter.

Indeling 100 m

De 100 m is een zeer korte afstand, maar dat neemt niet weg dat dit onderdeel een ingewikkelde indeling heeft. Wanneer een bepaalde fase wordt ingezet kan winst of verlies bepalen.

Fase 1 'De start'

De start is van essentieel belang bij een korte sprintafstand. De gemiddelde reactietijden zijn hier beduidend korter dan bij een 200 m of 400 m en dat is ook psychologisch verklaarbaar. Hoe korter de sprintafstand, des te sneller moet de atleet reageren om goed te lopen. Sommige sprinters reageren sneller dan de vastgestelde 0,8 seconde-grens van een valse start. Mannen reageren over het algemeen sneller dan vrouwen, hoewel o.a. Florence Griffith-Joyner hierop een uitzondering vormde.

Fase 2 'De versnelling'

In deze fase wint de sprinter snel aan snelheid, van 0 m/s naar 10 m/s. Hij doet dat door middel van kleine snelle passen. Naarmate de versnelling minder hard toeneemt zal de atleet zijn pas vergroten. Deze fase eindigt afhankelijk van de sprinter tussen de 40 en 70 meter.

Fase 3 'De topsnelheid'

In deze fase is de sprinter op zijn topsnelheid. Meestal wordt deze na zo'n 40 á 70 meter bereikt. Mannen halen tot 12 m/s (43,2 km/u), vrouwen halen tot 10,5 m/s (37,8 km/u).

Fase 4 'De negatieve versnelling of vertraging'

Na enkele seconden topsnelheid houdt de atleet de snelheid niet meer vast en zal onvermijdelijk vertragen na 70-90 meter. Sommige atleten vertragen langzamer dan anderen, waardoor het lijkt of ze een eindsprint maken, maar dat is puur gezichtsbedrog. Om toch snelheid proberen te behouden vergroot de atleet zijn pas.

Fase 5 'De finish'

Eén pas voor de finish brengt de sprinter de borst naar voren. De tijd wordt immers gemeten wanneer de torso (dus niet een arm of het hoofd) over de finish komt.

Ontwikkeling 100 m-wereldrecord

Heren

Tijd	Atleet	Nationaliteit	Datum
10.6	Donald Lippincott	Verenigde Staten	6 juli 1912
10.4	Charles Paddock	Verenigde Staten	23 april 1921
10.3	Percy Williams	Canada	9 augustus 1930
10.2	Jesse Owens	Verenigde Staten	20 juni 1936
10.1	Willie Williams	Verenigde Staten	3 augustus 1956
10.0	Armin Hary	West-Duitsland	21 juni 1960
9.99	Jim Hines	Verenigde Staten	20 juni 1968
9.93	Calvin Smith	Verenigde Staten	3 juli 1983
9.92	Carl Lewis	Verenigde Staten	24 september 1988¹
9.90	Leroy Burrell	Verenigde Staten	14 juni 1991
9.86	Carl Lewis	Verenigde Staten	25 augustus 1991
9.85	Leroy Burrell	Verenigde Staten	6 juli 1994
9.84	Donovan Bailey	Canada	27 juli 1996
9.79	Maurice Greene	Verenigde Staten	16 juni 1999
9.78	Tim Montgomery	Verenigde Staten	14 september 2002
9.77	Asafa Powell	Jamaica	14 juni 2005

¹Ben Johnson finishte hier als eerste in 9.79, maar werd positief bevonden in de dopingcontrole

Dames

Tijd	Atleet	Nationaliteit	Datum
12.8	Mary Lines	Groot-Brittannië	20 augustus 1922
12.7	Emmy Haux	Duitsland	21 mei 1923
12.4	Leni Schmidt	Duitsland	30 augustus 1925
12.2	Leni Junker	Duitsland	13 september 1925
12.1	Gertrud Gladitsch	Duitsland	3 juli 1927
12.0	Betty Robinson	Verenigde Staten	2 juni 1928
11.9	Tollien Schuurman	Nederland	5 juni 1932
11.8	Helen Stephens	Verenigde Staten	1 juni 1935
11.6	Helen Stephens	Verenigde Staten	8 juni 1935
11.5	Helen Stephens	Verenigde Staten	10 augustus 1936
11.4	Marjorie Jackson	Australië	4 oktober 1952
11.3	Shirley Strickland	Australië	4 augustus 1955
11.2	Wilma Rudolph	Verenigde Staten	19 juli 1961
11.1	Irena Kirszenstein	Polen	9 juli 1965
11.0	Wyomia Tyus	Verenigde Staten	15 oktober 1968
11.07	Renate Stecher	Oost-Duitsland	2 september 1972
11.04	Inge Helten	West-Duitsland	13 juni 1976
11.01	Annegret Richter	West-Duitsland	25 juli 1976
10.88	Marlies Oelsner	Oost-Duitsland	1 juli 1977
10.87	Lyudmila Kondratyeva	Sovjet-Unie	3 juni 1980
10.81	Marlies Göhr	Oost-Duitsland	8 juni 1983
10.79	Evelyn Ashford	Verenigde Staten	3 juli 1983
10.76	Evelyn Ashford	Verenigde Staten	22 augustus 1984
10.49	Florence Griffith Joyner	Verenigde Staten	16 juli 1988

Nederlands 100m-record

M/V	Tijd	Atleet	Vereniging	Plaats	Datum
Mannen	10.18 sec	Churandy Martina	Rotterdam Atletiek	Heusden (BEL)	23-07-2005
Vrouwen	11.08 sec	Nelli Cooman	AVR Rotterdam	Stuttgart (GER)	27-08-1986

Nederland

Nederlandse 100m-lopers:

Nederlandse 100m-loopsters

België

Belgisch 100m-lopers:

Belgische 100m-loopsters:

Kim Gevaert

Nederlandse Antillen

Antilliaanse 110m-lopers

Zie ook
Portaal:Sport \| :Categorie:Sport \| Sport van A tot Z \| Sport \| Atletiek