1915

Eeuwen: 19e eeuw – 20e eeuw – 21e eeuw

Decennia: 1890-1899 – 1900-1909 – 1910-1919 – 1920-1929 – 1930-1939

Jaren: 1910 - 1911 - 1912 - 1913 - 1914 - 1915 - 1916 - 1917 - 1918 - 1919 - 1920

Gebeurtenissen

Mislukte geallieerde landing bij Gallipoli (Turkije).
Albert Einstein ontwikkelt zijn Algemene relativiteitstheorie.
De archeoloog Davis verklaart dat de Vallei van de Koningen in Egypte nu uitgeput is en geeft zijn concessie aldaar op. Dit geeft Howard Carter de kans om daar te gaan graven.

(Nederland) - Samen met Paul Scherrer ontwikkelt de Nederlandse (tot Amerikaan genaturaliseerde) scheikundige Peter Debije een procédé voor het onderzoeken van de structuur van poederkristallen.
(Frankrijk) - Met het ideaal van toenadering tussen Fransen en Duitsers voor ogen, publiceert Romain Rolland zijn boek De vrije geest.
(Nederland) - Er wordt begonnen met de bouw van Jachthuis St. Hubertus op de Veluwe, een van de bekendste gebouwen van architect Hendrik Petrus Berlage.
(Oostenrijk-Hongarije) - Franz Kafka publiceert Die Verwandlung, een van zijn bekendste verhalen.
(Oostenrijk-Hongarije) - De Weense redacteur Gustav Meyrink publiceert zijn roman Der Golem.

januari

25 - (VS) - Tussen New York en San Francisco wordt de eerste transcontinentale telefoonlijn in bedrijf genomen.
31 - (Italië) - In Turijn verslaat Italië Zwitserland in een voetbalinterland met 3-1.

februari

1 - (VS) - William Fox sticht de Fox Film Corporation, die ook actief wordt in de filmverhuur.
6 - (Australië) - De Australische Fanny Durack zwemt de 100m vrije slag in 1'16,2". Ze is houdster van het wereldrecord vrije slag 100 en 200m en over 400, 800 en 1500 yard.
8 - (VS) - de film Birth of a Nation, het epos over de Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865), van David Wark Griffith gaat in New York in première.
16 - (Frankrijk/Duitsland) - Tijdens de winterslag in de Champagne gebruiken Frankrijk en Duitsland de eerste tweemotorige gevechtsvliegtuigen, de Cambron en de Rumpler. Voor het eerst worden vliegtuigbommen geproduceerd.
20 - (VS) - Onder het motto Panama-Pacific wordt in San Francisco de 25^e wereldtentoonstelling geopend.
28 - (VS) - De National Advisory Committee for Aeronautics, de voorloper van de NASA, wordt opgericht.

maart

11 - (Duitsland) - De chemische industrie begint met de grootschalige productie van kunstmatig salpeter, dat gebruikt wordt bij de vervaardiging van kogels en granaten, en bij de conservering van levensmiddelen.

april

5 - (Cuba) - De Amerikaan Jack Johnson, idool van alle zwarten in de Verenigde Staten, raakt zijn titel als wereldkampioen boksen alle klassen kwijt aan Jess Willard, door een twijfelachtige knock-out in de 26^e ronde.
10 - (Zwitserland) - Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) krijgt een permanente zetel in Lausanne.
22 - (België) - Duitse troepen gebruiken bij Ieper voor het eerst het dodelijke chloorgas als chemisch wapen.

mei

3 - (Italië) - Rome zegt het drievoudig bondgenootschap met Duitsland en Oostenrijk-Hongarije op en verklaart op 23 mei de oorlog aan de Donaumonarchie.
7 - (Atlantische Oceaan) - Een Duitse duikboot brengt het Britse passagiersschip RMS Lusitania tot zinken.
15 - (Duitsland) - In Keulen worden voor het eerst proeven gedaan met het op grote schaal invriezen van levensmiddelen, om de voedselvoorziening voor de bevolking te kunnen waarborgen.

juni

10 - (Osmaanse rijk) - Regeringstroepen vermoorden in de Kemachkloof 25.000 Armeniërs. Bij de vernietigingsveldtocht tegen de Armeniërs vallen in de jaren 1915-1916 ongeveer een miljoen doden.
30 - (Italië) - De eerste van vier slagen aan de Isonzo tussen Oostenrijks-Hongaarse en Italiaanse troepen begint.

juli

1 - (België) - Op de citadel van Namen wordt een openluchttheater geopend met een opvoering van het toneelstuk Iphigenia auf Aulis van Goethe.
9 - (Duits Zuidwest-Afrika) - De Duitse koloniale troepen in het huidige Namibië capituleren bij Otawi voor de troepen van de Zuid-Afrikaanse generaal Louis Botha.
15 - (Duitsland) - De atletiekvereniging van Hamburg neemt het handgranaatwerpen in haar sportprogramma op.
16 - (VS) - De Amerikaanse atleet Noman Taber vestigt in Cambridge (Massachusetts) een ereldrecord over de mijn, in 4'12,6".

augustus

5 - (Duitsland) - Een Kondor-vliegtuig vestigt met 3.280 meter een nieuwe hoogterecord.
24 - (Polen) - De legers van kolonel-generaal Paul von Hindenburg - de latere president van Duitsland (1925-1934) - hebben Polen veroverd. De Centrale mogendheden verdelen het land in twee bezettingszones: het Duitse generaal-gouvernement Warschau en het Oostenrijkse generaal-gouvernement Kielce.

september

22 - (Duitsland) - In het Berlijnse Rose-theater wordt het toneelstuk Die Kriegsbraut van Hedwig Courths-Mahler voor het eerst opgevoerd.

oktober

5 - (Griekenland) - Brits-Franse troepen schenden de Griekse neutraliteit door een landing bij Saloniki.
29 - (Frankrijk) - Aristide Briand volgt premier René Viviani op. In tegenstelling tot veel andere Franse politici betoond Briand zich na de oorlog een groot voorvechter voor toenadering tot Duitsland.

november

7 - (Duitsland) - Burgers winnen de 'Kronprinzen-Armeegepäckmarsch' , een mars met volle bepakking over 30 km.
13 - (Oostenrijk-Hongarije) - In het Weense Johann Strauß Theater beleeft de operette Die Csárdásfürstin van Emmerich Kálmán een glansrijke première.

december

12 - (Duitsland) - Het eerste eendekker-vliegtuig dat geheel van metaal is, de Junker J1, volbrengt zijn eerste vlucht.

Geboren

januari

2 - Luc Philips, Belgisch acteur

februari

2 - Abba Eban, Israëlisch minister van Buitenlandse zaken
16 - Elisabeth Eybers, Zuid-Afrikaans dichteres

maart

1 - Joop Klant, Nederlands prozaschrijver en econoom († 1994)
6 - Jan Cottaar, Nederlands sportverslaggever
11 - Wil den Hollander, Nederlands schrijfster († 2000)

april

3 - Piet de Jong, Nederlands minister-president
29 - Manus Vrauwdeunt, Nederlands voetballer († 1982)

mei

6 - Hans Dekkers, Nederlands bokser
6 - Orson Welles, Amerikaans acteur en regisseur
10 - Christiaan Frederik Beyers Naudé, Zuid-Afrikaans dominee en activist († 2004)
12 - Frère Roger, Zwitsers geestelijke († 2005)
18 - Jan de Cler, Nederlands artiest
20 - Moshe Dayan, Israëlisch oorlogsheld en staatsman

juni

3 - Willem van den Hout, Nederlands schrijver
4 - Modibo Keita, Malinees politicus
6 - Lodewijk van Hamel, Nederlands marine-officier en verzetsstrijder († 1941)
8 - Red Adair, Amerikaans oliebrand-bestrijder
10 - Saul Bellow, schrijver, winnaars Nobelprijs voor de Literatuur in 1976

juli

9 - Huub Lauwers, Nederlands geheim agent, betrokken bij het Englandspiel
27 - Willem Hofhuizen, Nederlands expressionistisch schilder († 1986)

augustus

29 - Ingrid Bergman, Zweeds actrice

september

3 - Knut Nystedt, Noors componist

oktober

17 - Arthur Miller, Amerikaans toneelschrijver († 2005)

november

25 - Augusto Pinochet, president-dictator van Chili

december

9 - Elisabeth Schwarzkopf, Duits operazangeres
12 - Frank Sinatra, Amerikaans zanger en acteur

Overleden

april

11 - Maria Swanenburg (75), Leids gifmengster

juli

10 - Hendrik Willem Mesdag (84), Nederlands schilder en museum-oprichter

augustus

9 of 10 - Frank Bramley (58), Brits kunstschilder
20 - Paul Ehrlich (61), Duits chemicus en medicus

september

7 - Louis Paul Zocher (95), Nederlands (tuin)architect

december

19 - Alois Alzheimer (51)