1989

Eeuwen: 19e eeuw – 20e eeuw – 21e eeuw

Jaren: 1984 - 1985 - 1986 - 1987 - 1988 - 1989 - 1990 - 1991 - 1992 - 1993 - 1994

Gebeurtenissen

Val van het Oostblok

In 1989 begint het Oostblok uiteen te vallen. In Polen worden in augustus vrije senaatsverkiezingen gehouden, na succesvolle onderhandelingen die in januari begonnen waren, waar de arbeiderspartij Solidarność (Solidariteit) als grote overwinnaar uit naar voren komt. Tadeusz Mazowiecki wordt daarop op 25 augustus namens Solidarność premier. Historisch want de Sovjet-Unie (onder Gorbatsjov) grijpt voor het eerst niet in. In andere communistische landen in Centraal- en Oost-Europa (Oost-Duitsland, Tsjechoslowakije, Hongarije, Bulgarije) staan de Communistische regimes vervolgens - al dan niet vrijwillig - hun voorrechten af. Symbolisch is de val van de Berlijnse muur. Vanaf 6 oktober laat Oost-Duitsland zijn burgers vrijelijk naar West-Duitsland reizen en op 9 november worden 's avonds onder luid gejuich de poorten in de muur opengezet, met direct een grote toestroom naar West-Berlijn als gevolg. Inmiddels waren 120.000 DDR-burgers al naar het westen gevlucht.

Alleen in Roemenië is de machtsovername gewelddadig. Demonstraties worden bloedig neergeslagen, maar uiteindelijk weet men het totalitaire regime van Nicolae Ceauşescu ten val te brengen. Op 25 december worden Ceauşescu en zijn vrouw geëxecuteerd.

Andere gebeurtenissen

Het Internationaal verdrag van de rechten van het kind wordt van kracht.
De Peronistische kandidaat Carlos Menem wint de presidentsverkiezingen in Argentinië.
President George Bush kondigt een terugkeer naar de maan aan, en stelt dat ook een bemande missie naar Mars in het vooruitzicht ligt. Het project wordt afgevoerd wegens te hoge kosten (geschat zo'n 400 miljard dollar).
In Nederland worden de laatste twee van Breda, Franz Fischer en Ferdinand Hugo aus der Fünten vrijgelaten. Ze overlijden beiden in de loop van 1989.
De Liberiaanse Burgeroorlog breekt uit.

januari

De administratie van FC Groningen wordt door de FIOD in beslag genomen. Dit is het begin van een zwartgeldaffaire, waardoor de club in een zware financiële crisis raakt. De FIOD doet invallen bij voorzitter Renze de Vries en bestuursleden Wubbo de Boer en Siebe van der Pruik. Het blijkt dat er is gesjoemeld met transfergelden van Jacques Storm, Jurrie Koolhof, John de Wolf, René Eykelkamp, Hennie Meijer en de broers Erwin en Ronald Koeman.

februari

De Russische terugtrekking uit Afghanistan wordt voltooid.
3 - Renze de Vries treedt af als voorzitter van FC Groningen. Dit is een gevolg van de FIOD-inval in januari.
3 februari - Paraguay - dictator Alfredo Stroessner wordt afgezet door de legerleiding en vlucht naar Brazilië.

maart

24 - Voor de kust van Alaska doet zich de grootste milieuramp aller tijden voor, als de tanker Exxon Valdez lek slaat en honderden tonnen stookolie aan land spoelen.
27 - Nederland wint het wereldkampioenschap ijshockey voor C-landen in Sydney en promoveert naar de B-poule.

april

15 april-4 juni: In Peking, China, vindt op het Plein van de Hemelse Vrede een studentenopstand plaats die door het regime hard wordt neergeslagen.
22 - Eric Van Lancker wint de 24ste editie van Nederlands enige wielerklassieker, de Amstel Gold Race.

mei

1 - Het team van de Sovjet-Unie wint het wereldkampioenschap ijshockey voor A-landen in Zweden.

juni

7 - Een DC-8 met aan boord o.a. veel talentvolle Surinaamse voetballers stort neer bij het vliegveld Zanderij. Slechts elf inzittenden overleven de ramp.
18 - In Berlijn eindigt de Nederlandse hockeyploeg als tweede bij het toernooi om de Champions Trophy.
24 - Hans Spaan wint de 50 cc-klasse van de TT Assen.

juli

23 - Greg LeMond wint de 76ste editie van de Ronde van Frankrijk. De Amerikaanse wielrenner doet dat in de afsluitende tijdrit naar Parijs, waarbij hij zijn Franse collega Laurent Fignon uit de gele trui rijdt. Het verschil bedraagt uiteindelijk slechts acht seconden.

augustus

25 - De ruimtesonde Voyager 2 bereikt de planeet Neptunus en is het eerste en tot nog toe laatste ruimtetuig dat de planeet bezocht heeft.

september

F.W. de Klerk wordt president van Zuid-Afrika.
10 - In Frankfurt eindigt de Nederlandse vrouwenhockeyploeg als vijfde bij de strijd om de Champions Trophy.

oktober

22 - In de Saoedi-Arabische stad Taif keurt het Libanese parlement het "Handvest van nationale entente" goed, dat een einde moet maken aan de Libanese burgeroorlog.

november

9 - De val van de Berlijnse muur

22 - In West-Beiroet wordt het konvooi opgeblazen van president René Mouawad. Hij was pas 17 dagen in functie.

december

17 - In de 78ste Davis Cup verslaat Duitsland Zweden met 3 tegen 2.
17 - De Braziliaanse conservatieve president Fernando Collor de Mello wordt gekozen.
17 - De eerste aflevering van de Simpsons wordt in de VS uitgezonden.
20 - Amerikaanse troepen vallen Panama binnen. Op 3 januari 1990 geeft president Manuel Noriega zich over. Zie Amerikaanse interventie in Panama.

Muziek

Album top 10 (bron: popdossier.nl)

Money for nothing - Dire Straits
Anything for you - Gloria Estefan & Miami Sound Machine
Musica e - Eros Ramazzotti
Synthesizer greatest - Diverse artiesten
Rattle and hum - U2
A new flame - Simply Red
Greatest hits - Fleetwood Mac
The collection - Barry White
The miracle - Queen
Appetite for destruction - Guns 'N Roses

Geboren

januari

9 - Michaella Krajicek, Tsjechisch-Nederlands tennisster

maart

1 - Carlos Vela, Mexicaans voetballer en topscorer van het WK Onder-17 in 2005.

mei

4 - Dániel Gyurta, Hongaars zwemmer
11 - Giovanni Dos Santos, Mexicaans voetballer en uitblinker van het WK Onder-17 in 2005

juni

2 - Freddy Adu, Ghanees-Amerikaans voetballer

juli

23 - Daniel Radcliffe, Brits acteur, speelde de titelrol in de Harry Potter-films

augustus

15 - Yannick van de Velde, Nederlands acteur

oktober

2 - Ruud Feltkamp, Nederlands acteur

Overleden

januari

7 - Hirohito (87), keizer van Japan
8 - Johnny Jordaan (64), Nederlands zanger
23 - Salvador Dali (84), Spaans schilder

februari

3 - John Cassavetes (60), Amerikaans acteur en regisseur
19 - Jaap van de Merwe (64), Nederlands cabaretier en journalist
22 - Sándor Márai (88), Hongaars schrijver

maart

1 - Josephine van Gasteren (71), Nederlands actrice
14 - Zita van Habsburg (96), laatste keizerin van Oostenrijk

april

19 - Daphne du Maurier (82), Brits schrijfster

mei

4 - Theo van Baaren (76), Nederlands dichter en godsdiensthistoricus

juni

7 - Andro Knel (31), Surinaams-Nederlands voetballer
9 - Piet Lieftinck (86), Nederlands politicus
19 - Ad van Emmenes (91), Nederlands sportjournalist

juli

16 - Herbert von Karajan (81), Oostenrijks dirigent
29 - Eugène Rellum (93), Surinaams dichter

augustus

18 - Bert Oosterbosch (32), Nederlands wielrenner
26 - Henk Heidweiller (60), Surinaams politicus

september

4 - Georges Simenon (86), Belgisch schrijver

oktober

1 - Manuel Clouthier (55), Mexicaans politicus en zakenman
6 - Bette Davis (81), Amerikaans actrice

november

9 - Andre Kloos (67), Nederlands vakbondsbestuurder en VARA-voorzitter
23 - Guus Weitzel (85), Nederlands radio-omroeper en -verslaggever

december

22 - Samuel Beckett (83), Iers schrijver en dichter