Asterix
Asterix is de titel van een serie stripverhalen gemaakt door de Franse tekenaar Albert Uderzo en scenarioschrijver René Goscinny, die elkaar in Brussel leerden kennen.
Het origineel van het eerste verhaal, Astérix le Gaulois, werd gepubliceerd op 29 oktober 1959 in het Franse stripblad Pilote. Het gelijknamige album kwam uit in 1961, in een oplage van 6.000 exemplaren. Daarna volgden er nog vele.
In Nederland werden de verhalen gepubliceerd in het stripweekblad Pep.
Naast de originele taal, Frans, werden de albums vertaald naar vele andere talen en dialecten waaronder Nederlands, Fries, Limburgs, Twents en het Latijn. Vanaf 2002 verschijnen de Nederlandse albums in een nieuwe vertaling, waardoor een aantal onvertaalde Franse namen alsnog een Nederlandstalige versie krijgen.
De strips werden uitgebracht in meer dan 70 landen (onder hen China, Groenland, India, Rusland en Vietnam).
Na het overlijden van Goscinny in 1977 ging Uderzo alleen door met het uitbrengen van nieuwe verhalen. Uit respect wordt de naam van Goscinny hier nog steeds op vermeld. Het laatste album met Goscinny, 'Asterix en de Belgen', verscheen in 1979, twee jaar na zijn dood.
De strips verhalen van een dorpje in Gallië (Bretagne), dat er in is geslaagd om de invasie door de Romeinen onder aanvoering van Julius Caesar te weerstaan met behulp van een toverdrank die de Galliërs oersterk en daardoor onoverwinnelijk maakt.
Het idee van deze onoverwinnelijkheid is mogelijk terug te voeren op en uitspraak van Julius Caesar in De bello gallico:"Horum omnium fortissimi sunt Belgae" "Van hen allen zijn de Belgen de dappersten" (over de Galliërs). In de Romeinse tijd behoorde Noord-Frankrijk nog toe aan de Belgen. Maar er is natuurlijk ook die andere uitleg: in Bretagne wordt hier en daar nog Bretoens gesproken, alsof de Romeinen er nooit geweest waren.
Het succes van de verhalen is terug te voeren op een aantal zaken: de hilarische gevechten met de Romeinen, terugkerende elementen (running gags) zoals de zeerovers, anachronismen waarbij hedendaagse personen en situaties in de Oudheid worden geplaatst en de vele woordgrappen. Vooral deze laatste zijn ook in de vertaling goed overgenomen hoewel het origineel erg op Frankrijk is georiënteerd.
Belangrijke personages
- Asterix, de hoofdfiguur, klein maar slim. De naam van Asterix komt van het teken *, de asterisk.
- Obelix, die als kind in de ketel met toverdrank gevallen is en daarom voor zijn leven al genoeg toverdrank heeft gehad. Af en toe, bij verschillende avonturen, krijgt hij nog wel eens een slokje. Dat dit maar zo weinig gebeurt verdriet hem zeer. De naam Obelix komt van het Franse woord Obèle; het kruisvormige leesteken †. Ze heten dus eigenlijk kruis en ster. Obelix verwijst tevens naar obelisk.
- Idefix, het hondje van Obelix (van het Franse idée fixe). Is altijd zeer verdrietig wanneer er een boom ontworteld wordt.
- Panoramix, de druïde, van belang omdat hij de enige is die de toverdrank kan brouwen.
- Abraracourcix, de hoofdman van het dorp. Zijn naam is een Franse woordspeling: à bras raccourcis wat letterlijk betekent met verkorte armen maar figuurlijk altijd klaar om erop te slaan. Hoewel Abraracourcix meestal de beslissingen neemt, wordt Panoramix gezien als de wijze man van het dorp. In de nieuwe Nederlandse vertaling heet hij Heroïx.
- Assurancetourix, de bard van het dorp, wiens gezang echter door de rest van de dorpelingen niet gewaardeerd wordt. Zijn naam is een Franse woordspeling: Assurance tous risques hetgeen letterlijk betekent Verzekering tegen alle risico's, en dat figuurlijk wil zeggen dat hij de gene is die overal voor moet boeten (net als die verzekering altijd alles betaalt). Assurancetourix is in sommige albums ook leraar. In de jaren '50 van de vorige eeuw waren veel Franse leraren na hun uren ook verzekeringsagent. Klassiek was bij de Galliërs een bard ook een boodschapper tussen de goden en de mensen. Het gebrek aan respect dat de Galliërs hebben in Asterix, is dus luchtig op te nemen. Assurancetourix heet in de nieuwe Nederlandse vertaling Kakofonix.
- Julius Caesar
Lijst van albums
Het jaartal geldt de originele (Franse) publicatie. Als het verhaal tevens als tekenfilm is uitgebracht wordt dat aangegeven.
- Asterix - de Galliër (Astérix le Gaulois) (1961) (tekenfilm, 1967)
- Asterix - Het gouden snoeimes (La serpe d'or) (1961)
- Asterix en de Gothen (Astérix chez les Goths) (1963)
- Asterix en de Gladiatoren (Astérix gladiateur) (1964)
- Asterix en de Britten (Astérix chez les Bretons) (1966) (tekenfilm, 1986)
- Asterix en de ronde van Gallia (Le tour de Gaule) (1965)
- Asterix en Cleopatra (Astérix et Cléopâtre) (1965) (tekenfilm, 1968)
- Asterix - de kampioen (Le combat des chefs) (1966)
- Asterix en de Noormannen (Astérix et les Normands) (1967)
- Asterix en het 1ste legioen (Astérix légionnaire) (1967)
- Asterix en het ijzeren schild (Le bouclier arverne) (1968)
- Asterix en de Olympische Spelen (Astérix aux Jeux Olympiques) (1968)
- Asterix en de koperen ketel (Astérix et le chaudron) (1969)
- Asterix in Hispania (Astérix en Hispanie) (1969)
- Asterix en de Intrigant (La zizanie) (1970)
- Asterix en de Helvetiërs (Astérix chez les Helvetes) (1970)
- Asterix en de Romeinse Lusthof (Le domaine des dieux) (1971)
- Asterix en de Lauwerkrans van Caesar (Les lauriers de César) (1972)
- Asterix en de Ziener (Le devin) (1972)
- Asterix op Corsica (Astérix en Corse) (1973)
- Asterix en het geschenk van Caesar (Le cadeau de César) (1974)
- Asterix - De grote oversteek (La grande traversée) (1975) (tekenfilm Astérix et les Indiens, 1994)
- Asterix - Obelix & co (Obélix et compagnie) (1976) (tekenfilm, 1985)
- Asterix en de Belgen (Astérix chez les Belges) (1979)
- Asterix verovert Rome (1979), in beperkte oplage uitgegeven bij het blad Eppo, naar de gelijknamige film.
Albums uitgegeven door "Les éditions Albert Uderzo" na het overlijden van René Goscinny
- De Broedertwist / De Diepe Kloof (Le grand fossé) (1979)
- De odyssee van Asterix (L'odyssée d'Astérix) (1981)
- De zoon van Asterix (Le fils d'Astérix) (1983)
- Asterix in Indusland (Astérix chez Rahàzade) (1987)
- Hoe de kleine Obelix in de ketel van de Druide viel (geen stripuitgave) (Comment Obélix est tombé dans la marmite du druide quand il état petit)
- Asterix en de verrassing van Caesar (het boek van de Film)
- De roos en het zwaard (La rose et le glaive) (1991)
- Asterix - De beproeving van Obelix (La galere d'Obélix) (1996)
- De wereld van Asterix de Gallier (geen stripuitgave)
- Asterix en Latraviata (Astérix et Latraviata) (2001)
- Het Pretpakket (Asterix et la rentrée Gauloise) (2003)
- Het Geheime Wapen (Le ciel lui tombe sur la tête) (2005)
Er werden al zes tekenfilms over Asterix gemaakt.
Een nieuwe tekenfilm staat gepland voor 2006 genaamd Asterix en de Vikingen (Astérix et les Vikings) gebaseerd op het album Asterix en de Noormannen (Astérix et les Normands).
Er zijn twee speelfilms uitgebracht:
- Astérix & Obélix contre César (1999, regie Claude Zidi)
- Astérix & Obélix: Mission Cléopatre (2002, regie Alain Chabat)
In beide werden de rollen van Asterix en Obelix gespeeld door respectievelijk Christian Clavier en Gérard Depardieu.
Een derde speelfilm, getiteld Astérix Aux Jeux Olympiques, met onder andere Benoît Poelvoorde en Jean-Claude Van Damme, zou in 2006 in de zalen spelen.
Voorkomen van bestaande personen
Zoals in veel strips zijn in Asterix strips karakters getekend aan de hand van bestaande personen. Deze spelen geen hoofdrol zoals Julius Caesar en Cleopatra.
Voorkomende personen zijn:
Trivia
- De eerste Franse satelliet (gelanceerd op 26 november 1965), officieel A1 genoemd, kreeg van ruimtevaartdeskundigen het koosnaampje Astérix mee.
- In Parijs is er sinds de jaren '80 een Asterix en Obelix-pretpark.
- De lancering van het 33ste Asterix-album (Het Geheime Wapen) ging gepaard met een nooit geziene reclamecampagne. Zo droegen twee vliegtuigen van SN Brussels Airlines afbeeldingen van Astérix & Obelix en werd op 23 augustus het volledige Astérix-dorp nagebouwd op de Grote Markt van Brussel. Manneken Pis zal als Obelix verkleed zijn. In de Washuisstraat werd een muurschildering en in de hal van het Brusselse Stripmuseum een standbeeld van Astérix ingehuldigd. In het museum kon men ook als enige door de Belgische Post uitgebrachte Astérix postzegels voorverkopen.
- Het Gallische dorpje is gebaseerd op het Franse vissersdorpje Erquy (Bretagne), dat de titel De geboorteplaats van Asterix draagt.
Externe links