Bisschop

Een bisschop (Grieks: επισκοπος episkopos, letterlijk "opzichter") is een geestelijke in de hiërarchie van de Rooms-katholieke Kerk, de Anglicaanse Kerk of de Lutherse Kerk die veelal aan het hoofd staat van een bisdom. Een aantal bisdommen vormen samen een kerkprovincie, waarbij een metropoliet aan het hoofd staat.

Rooms-katholieke Kerk

In het Kerkelijk Wetboek van 1983 handelen artikelen 375 tot en met 430 over de bisschoppen.

In de Rooms-katholieke Kerk wordt de wijding tot bisschop gezien als de derde trap van het priesterschap, na de wijding tot diaken en priester. Om een keuze te maken voor een nieuwe bisschop wordt een zogenaamde relatieve lijst opgesteld van drie kandidaten. De taak van de pauselijke nuntius is hierbij van belang. De hoofdregel is dat de paus een bisschop vrij benoemt. Dit wil zeggen dat hij niet verplicht is om een kandidaat van de relatieve lijst te benoemen.

De wijding gebeurt door drie bisschoppen (een hoofdconsecrator en twee mede-consecratoren). De consacrerende bisschoppen worden aangewezen bij pauselijk mandaat en het is bisschoppen niet toegestaan om zonder pauselijk mandaat iemand tot bisschop te wijden. De wijding moet ook in een publieke viering plaatsvinden.

Naar de katholieke opvatting zetten de bisschoppen de leer- en herdersfuncties van de door Christus uitgekozen twaalf apostelen voort, de apostolische successie. In een ononderbroken keten van handopleggingen gaat het ambt van bisschop terug op deze apostelen. Als eerste onder de bisschoppen wordt de paus beschouwd, in navolging van dat Petrus de eerste onder de apostelen was.

Er worden de volgende soorten bisschoppen onderscheiden:

• residerende bisschop (staat aan het hoofd van een bisdom)
• hulpbisschop (assisteert een residerende bisschop)
• titulaire bisschop (veelal in dienst van de curie of is in diplomatieke dienst)
• aartsbisschop (hoofd van een aartsbisdom, het belangrijkste bisdom van een aantal bisdommen die bij elkaar horen)
• metropoliet, hoofd van een kerkprovincie
• elect-bisschop, wel gekozen, maar nog niet gewijdde bisschop

De bisschoppen leggen elke vijf jaar een ad limina-bezoek bezoek af aan de paus.

Paus Johannes Paulus II heeft een postsynodale apostolische exhortatie Pastores Gregis - De herder van de schapen (16 oktober 2003) geschreven over het bisschopsambt.

Orthodoxe Kerken

Anglicaanse Kerk

Lutherse Kerk

Zie ook

• de mijter, hoofddeksel van de bisschop;
• andere pontificalia;
• het pallium, indien de bisschop een metropoliet is.
• coadjutor

Externe link

• De bisschop (Katholieke Kerk)
• Pastores gregis - Apostolische exhortatie van Paus Johannes Paulus II (2003)

Christendom (Portaal)
Bijbel | Jezus | Heilige Geest | Maria | Kerk | Klooster | Paus | Kardinaal | Bisschop | Priester | Pastoor | Kapelaan | Diaken | Dominee | Doop | Belijdenis | Avondmaal | Eucharistie | Liturgie | Liturgisch vaatwerk | Zonde | Vergeving | Geschiedenis van het christendom | Christendom van A tot Z