Carl Barks
Carl Barks (
27 maart 1901, Merrill –
25 augustus 2000, Grants Pass) was een
Amerikaans striptekenaar die beroemd werd door het schrijven en tekenen van
Donald Duck-verhalen. Het verkrijgen van die roem was op zich een prestatie, want Duck-verhalen werden oorspronkelijk altijd op naam van
Disney gezet. Barks vond Duckstad en een groot deel van zijn bewoners uit.
Biografie
Barks begon voor het bedrijf van Walt Disney (Disney Studios) te werken in 1935, een jaar na het debuut van Donald Duck. Hij werkte samen met anderen aan animatiefilms als Donald's Nephews (1938), Donald's Cousin Gus (1939), Timber (1941), The Vanishing Private (1942) en The Plastics Inventor (1944).
Gefrustreerd door de werkomstandigheden bij Disney (Barks stond erom bekend een temperament te hebben als dat van Donald Duck zelf, in het bijzonder als zijn werk werd bekritiseerd, terwijl Disney meer Dagobert Duck-aspiraties had als het erom ging zo veel mogelijk geld het pakhuis in te scheppen) nam Barks in 1942 ontslag. Hij vond nieuw werk bij Western Publishing waar hij hoopte zijn eigen figuren te mogen ontwerpen. In plaats daarvan kreeg hij onmiddellijk het maken van nieuwe Donald Duck-strips toegewezen.
Barks zou de daaropvolgende drie decennia verhalen maken, tot ruim na het bereiken van de pensioen-leeftijd. Hij omringde Donald Duck met een bezetting van excentrieke en kleurrijke karakters als Dagobert Duck (de rijkste eend ter wereld), Donald's obsceen fortuinlijke neef Guus Geluk die samen met de driftige matroos dingt naar de hand van de mooie Katrien Duck, uitvinder Willie Wortel, de volhardende misdadigers de Zware Jongens, de heks Zwarte Magica en de verkennerachtige organisatie de jonge Woudlopers.
Mensen die voor Disney werkten deden dat in redelijke anonimiteit: de verhalen waren voorzien van Walt Disney's naam en (soms) een kort identificatienummer. Lezers begonnen echter door te krijgen dat er verhalen waren die door hun kwaliteit met kop en schouders boven alle anderen uitstaken. Ze begonnen te vermoeden dat deze het werk waren van een bepaalde artiest en noemden deze the good Duck artist of the Duck man. Later kwam men er achter dat deze man Carl Barks heette.
Barks' verhalen waren grappige avonturen met een donkere, defaitistische ondertoon. Ze werden daardoor niet alleen bij kinderen, maar ook bij volwassenen populair. Ondanks dat Barks zelf weinig reisde liet hij zijn helden de hele wereld overtrekken naar de meest afgelegen en schitterende locaties.
Barks ging in 1966 met pensioen maar bleef filmscenario's schrijven voor westerns. Hij begon olieverfschilderijen van scènes uit zijn verhalen te maken. Deze schilderijen werden zeer populair en hun prijs steeg in een razend tempo, tot Barks' eigen verbazing.
Barks stierf op 24 augustus 2000 op de leeftijd van 99 jaar, niet lang na Nederland bezocht te hebben. Alhoewel hij chemotherapie tegen leukemie moest ondergaan, bleef hij volgens verzorger Serene Hunickle "grappig tot aan het eind".
Invloed
De invloed van Barks is moeilijk te bepalen. Zijn werk heeft in sommige landen, met name zijn vaderland, de Verenigde Staten, nauwelijks erkenning gevonden, in andere landen, zoals Nederland, was en is het razend populair.
Onder de huidige schrijvers en tekenaars van Donald Duck-verhalen staat echter als een paal boven water dat Barks nog altijd hun meester is. Duck-makers als Keno Don Rosa, Daan Jippes en William van Horn zijn er trots op als zijn opvolgers erkenning te krijgen.
In Nederland kent vrijwel iedereen 'het vrolijke weekblad', de Donald Duck, en dit mag toch ook als de verdienste van Barks worden gezien; de redactie van het weekblad besloot al vroeg veel Barksverhalen uit te brengen. Dagobert Duck werd zelfs door een minister gebruikt om zijn standpunt duidelijk te maken en er is een analyse verschenen die probeert uit te leggen hoe Kwik, Kwek en Kwak ons onderbewustzijn domineren (duckdenken).
Externe links