Estland

Estland is een land in Noordoost-Europa, dat in het westen wordt begrensd door de Oostzee, in het noorden door de Finse Golf, in het oosten door Rusland en in het zuiden door Letland. Het is de noordelijkste en de kleinste van de drie Baltische landen, en het onderscheidt zich van het middelste Baltische land Letland in de eerste plaats door de taal, die Finoegrisch is en niet Baltisch.

Geschiedenis

Estland is pas vanaf 1918 een zelfstandige staat. Het onafhankelijke Estland werd in 1940 door sovjettroepen bezet en na een korte Duitse bezetting in 1944 bij de Sovjet-Unie ingelijfd. Het bezette Estland herkreeg in 1991 zijn onafhankelijkheid. De jaren van toenemende vrijheid die aan deze gebeurtenis voorafgingen, gingen de geschiedenis in als de zingende revolutie.

Voor 1918 behoorde Estland tot de grote mogendheden die het land omringen: het was afwisselend (ten dele) Deens, Zweeds, (ten dele) Pools en Russisch, terwijl de Duitse Orde er eeuwenlang een grote rol speelde. Duitsers bekleedden hoge functies in bestuur en ambtenarij, terwijl de Esten slechts arbeid verrichten. De emancipatie van de Esten en van de Estische taal kwamen pas vanaf 1800 van de grond.

Estland is op 1 mei 2004 tot de Europese Unie toegetreden.

Geografie

• landsgrenzen: 561 km
• kustlijn: 3794 km
• omtrek landgrenzen: 2217 km
• grootste rivieren: Emajõgi, Pärnu, Narva

Estland is een overwegend vlak land, waarvan de noordkust echter op veel plaatsen steil uit zee oprijst, en dat in het zuidoosten overgaat in heuvelland. Hier ligt dan ook de hoogste berg van Estland, Suur Munamägi (Grote Eierberg, 318m), die net iets lager is dan de hoogste van Nederland. De oostgrens met Rusland wordt grotendeels gevormd door het Peipusmeer (3.555 km²) en het Meer van Pskov, en noordelijker door de rivier de Narva. Alleen in het zuiden heeft Estland geen natuurlijke grens.

Westelijk en noordelijk van Estland liggen honderden eilanden, waarvan het overgrote deel onbewoond is, waarvan sommige door de Sovjet-Unie als militair terrein zijn gebruikt. De grootste eilanden zijn Saaremaa en het dichtbeboste Hiiumaa, beide met een herkenbaar eigen karakter.

Bevolking

De meerderheid van de inwoners van Estland heeft de Estische nationaliteit (68,4%) en spreekt de Estische taal. Er is echter, grotendeels ten gevolge van een vanuit Moskou gedirigeerde immigratie ten tijde van de Sovjet-Unie, een omvangrijke Russischtalige minderheid. Deze is geconcentreerd in de hoofdstad Tallinn, 397.000 inwoners, in de 2e stad van het land, Tartu (bevolking tot voor kort 114.000, nu iets meer dan 100.000), en in enkele industriesteden in Noordoost-Estland, waarvan Narva en Kohlta-Järve de belangrijkste zijn. 80% van de inwoners van Estland is Estisch staatsburger.

Estland is het land met de meeste HIV-besmettingen buiten Afrika. Uit cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) blijkt dat 1 procent van de Estlanders tussen 15 en 49 jaar is besmet met het virus, dat aids kan veroorzaken. Zeker 4900 Estlanders zijn besmet geraakt, van wie bijna 500 in dit jaar. Vermoedelijk zijn lang niet alle dragers van het HIV-virus als zodanig geregistreerd. Estland telt 1,4 miljoen inwoners.

Bestuur

Estland is een parlementaire democratie, met een president die relatief veel bevoegdheden heeft. De huidige president is Arnold Rüütel, die in 2001 Lennart Meri, opvolgde. De president wordt door het parlement gekozen voor een termijn van vijf jaar. Het parlement (riigikogu) heeft één kamer en telt 101 zetels. Het wordt om de vier jaar gekozen. De huidige coalitieregering staat sinds april 2005 onder leiding van Andrus Ansip.

Het land is opgedeeld in provincies (maakond, meervoud: maakonnad) en deze in landgemeenten (vald) of steden (linn) De 15 provincies van Estland zijn:
Harjumaa - Hiiumaa - Ida-Virumaa - Järvamaa - Jõgevamaa - Läänemaa - Lääne-Virumaa - Pärnumaa - Põlvamaa - Raplamaa - Saaremaa - Tartumaa - Valgamaa - Viljandimaa - Võrumaa

Economie

In de jaren 90 heeft Estland vergaande economische liberaliseringen doorgevoerd, zo is er in 1994 een vlaktaks ingevoerd. Estland stond in 2005 op de vierde plek op de ranglijst van economische vrijheid van de Heritage Foundation. In 2004 groeide het bruto binnenlands product met 6,2%. De regering wil op 1 januari 2007 de euro invoeren.

Informatietechnologie is een zeer belangrijke sector van de Estse economie. Zo is bijvoorbeeld Skype ontwikkeld in Estland.

Zie ook

• Monumenten op de Werelderfgoedlijst
• Lijst van staatshoofden van Estland
• Konstantin Päts

udm:Эстония