|
Europese Unie
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| class="toccolours" cellpadding=0 cellspacing=0 style="float: right; margin: 0 0 0.3em 0.8em; font-size: 85%;" | Portaal Europese Unie |
|- |{| align=right cellspacing=4 |
| |||
| Motto: In varietate concordia (Latijn: Eenheid in verscheidenheid) | |||
| Volkslied: Ode aan de vreugde (instrumentaal) | |||
| Officiële talen | Zie: Talen van de Europese Unie2 | ||
| Voorzitter van de Raad | Tony Blair (Verenigd Koninkrijk3) | ||
| Voorzitter van de Commissie | José Manuel Durão Barroso | ||
| Voorzitter van het Parlement | Josep Borrell | ||
| Oppervlakte | 3.976.372 km² | ||
| Bevolking (2004) - Dichtheid | 454.900.000 (EU-25) 116,4/km² | ||
| BNP (2004) - Per hoofd | € 10.202.336.800.000 € 22.300 | ||
| Formatie Als EEG - Getekend - Van kracht Als EU | Verdrag van Rome - 25 maart 1957 - 1 januari 1958 | ||
| Munteenheid | Euro (EUR of €)4 | ||
| Tijdzone | UTC 0 tot +25 | ||
| Internet TLD | .eu | ||
| Internationaal toegangsnummer | +36 (voorgesteld) | ||
| 1 Zie: andere officiële namen 2 Lidstaten kunnen daarnaast ook andere officiële talen hebben 3 Tot 1 januari 2006 4 Gebruikt door lidstaten in de Eurozone en instellingen van de EU 5 +1 tot +3 tijdens zomertijd; Franse overzeese departementen, UTC -4 tot +4 6 Elke lidstaat heeft zijn eigen toegangsnummer, in zones 3 en 4 | |||
|} |} De Europese Unie of EU is een intergouvernementele en supranationale organisatie van Europese staten, die momenteel 25 lidstaten heeft. De Unie is onder deze naam opgericht door het Verdrag van Maastricht in 1992. Vele aspecten van de EU bestonden echter al vóór dit verdrag door onderlinge relaties daterend van de jaren '50. Binnen de Unie wordt er onder andere op politiek, economisch en juridisch vlak samengewerkt.
In de periode van wederopbouw na de Eerste Wereldoorlog, waarin Europa zich geflankeerd zag door de opkomende Verenigde Staten en Sovjet-Unie, oogstte de Oostenrijks-Hongaarse Graaf Richard Coudenhove-Kalergi veel succes met zijn boek Pan-Europa en hij richtte in 1923 de eerste Europese Eenheidsbeweging op (onder dezelfde naam als zijn boek). Gedurende de jaren 1923-1929 nam zijn navolging gestaag toe, uitmondend in een toespraak van de Franse minister van Buitenlandse Zaken Aristide Briand (daarvoor premier geweest) bij de Volkerenbond in 1929. In de jaren 1930 echter werd het enthousiasme van de Europese Beweging al snel terzijde geschoven door het opkomend fascisme en nationaalsocialisme.
Een heropleving volgde in 1941 met een manifest van de Italiaan Altiero Spinelli die - na een kort verblijf in de cellen van Mussolini - in Zwitserland een Europees Congres oprichtte. Hetzelfde enthousiasme maakte zich in die jaren meester van Winston Churchill, die in 1946 opriep tot een "United States of Europe" - waarmee hij echter veel minder bedoelde dan Spinelli. Deze tweedeling tussen federalisme en supranationalisme bestaat nog altijd en was er ook de aanleiding toe dat het Verenigd Koninkrijk niet tot de eerste lidstaten van de Unie behoort. In plaats daarvan richtte het Verenigd Koninkrijk eerst de Europese Vrijhandels Associatie op.
De echte geboorte van de huidige Europese Unie ligt echter een aantal jaren later en bij een Fransman: Jean Monnet (nog altijd bekend als de grootvader van de Europese Unie). In de jaren direct na de Tweede Wereldoorlog had hij als topambtenaar bij het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken de leiding over het Franse moderniseringsplan. Hij kwam snel tot het inzicht dat wat Frankrijk nodig had een langere periode van rust en stabiliteit was. Dit inzicht, in combinatie met het feit dat de meeste Europese oorlogen sinds de val van het West-Romeinse Rijk gevoerd waren om het grensgebied tussen Frankrijk en Duitsland (Elzas-Lotharingen), spoorde hem aan tot het doen van een revolutionair voorstel: een samenwerking met Duitsland om de middelen van het grensgebied (kolen en ijzererts) te delen.
Monnet deed zijn voorstel aan de Franse premier Pléven, die er niet op inging. De Franse minister van Buitenlandse Zaken Robert Schuman echter was wel geïnteresseerd en zo ook de Duitse bondskanselier Konrad Adenauer, zodat Monnet, Schuman en Adenauer op 9 mei 1950 het Schuman Plan presenteerden: de eerste aanzet tot de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS), die op 25 juli 1952 met zes landen van start ging (Nederland, België, Luxemburg, West-Duitsland, Frankrijk en Italië) en later uit zou groeien tot de Europese Unie.
De Europese Unie is voortgekomen uit diverse andere organisaties.
Zo is op 25 maart 1957 het Verdrag van Rome ondertekend door België, Frankrijk, West-Duitsland, Nederland, Luxemburg en Italië. Die landen kwamen overeen vanaf die dag intensief samen te gaan werken op het gebied van handel. Er werden twee verdragen ondertekend.
Eén van deze verdragen betrof de oprichting van Euratom, een organisatie die de ontwikkeling en het gebruik van kernenergie binnen Europa controleert.
Het andere verdrag creëerde de Europese Economische Gemeenschap (EEG). Deze stond aan de basis van de huidige Europese Unie. Binnen de EEG werd gehandeld over de grenzen heen, zonder nadrukkelijke controles en zonder tolheffingen: er werd zodoende één gemeenschappelijke markt gevormd. Het EEG-verdrag bevatte bepalingen over landbouw, transportmogelijkheden, en economische relaties met niet-leden. Later zouden ook kapitaal en arbeidskrachten deel uitmaken van de gemeenschappelijke markt.
Eerder, in 1952, was de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) opgericht. Deze maakte de handel van materialen binnen Europa mogelijk.
In 1967 werden deze drie organisaties samengevoegd en werkten ze verder onder de naam Europese Gemeenschappen (EG). Er was nu slechts één ministerraad die over al deze organisaties waakte en een Europees Hof van Justitie.
In 1986 werd de Europese akte getekend en bekrachtigd.
In 5 landen van de Europese Gemeenschappen ging op 1 januari 1993 het Verdrag van Schengen in. Dat betekent dat de grenzen tussen de verschillende landen open gingen. Geen last meer van paspoorten laten zien, controles enz.
Na bekrachtiging van het Verdrag betreffende de Europese Unie (beter bekend als het Verdrag van Maastricht) door alle lidstaten wordt op 1 november 1993 de Europese Unie gevormd, waarin de Europese Gemeenschappen worden opgenomen.
| Europese Unie - EU verdragen, geschiedenis | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1952 | 1958 | 1967 | 1993 | 1999 | 2003 | ? |
| E U R O P E S E U N I E ( E U ) | ||||||
| Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) | ||||||
| Europese Economische Gemeenschap (EEG) | Europese Gemeenschap (EG) | |||||
| Euratom (Europese Atoomenergie Gemeenschap) | ||||||
| Drie Europese Gemeenschappen: EGKS, EEG en Euratom | Justitie & Binnenlandse Zaken | |||||
| Politiële & Justitiële Samenwerking in Strafzaken (PJSS) | ||||||
| Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid (GBVB) | ||||||
| Verdrag van Parijs | Verdragen van Rome | Fusieverdrag | Verdrag van Maastricht | Verdrag van Amsterdam | Verdrag van Nice | Europese Grondwet |
| "DRIE PIJLERS" - Europese Gemeenschappen (EGKS, EG, Euratom), Gemeenschappelijk Buitenlands- en Veiligheidsbeleid (GBVB), Justitie en Binnenlandse Zaken | ||||||
Zie ook: Geschiedenis van de Europese Unie
Belangrijkste doelstellingen van de Europese Unie:
De trend is dat macht verschuift van individuele staten ofwel opwaarts naar de EU ofwel neerwaarts naar Europese regio's.
Veel van deze doelstellingen vereisen harmonisatie van wetten tussen de lidstaten. Daarom drukken Europese wetten (richtlijnen genaamd) een steeds zwaardere stempel op de wetgeving in de lidstaten. Alle kandidaat-leden dienen hun wetgeving in lijn te brengen met het algemene Europese kader (zie ook EFTA en EEA).
Lidstaten van de Europese Unie (volgens jaar van toetreding):
1957: België – West-Duitsland – Frankrijk – Italië – Luxemburg – Nederland
1973: Denemarken – Ierland – Verenigd Koninkrijk
1981: Griekenland
1986: Portugal – Spanje
1990: DDR met West-Duitsland herenigd als Duitsland.
1995: Finland – Oostenrijk – Zweden
2004: Grieks-Cyprus – Estland – Hongarije – Letland – Litouwen – Malta – Polen – Slovenië – Slowakije – Tsjechië
Momenteel zijn er 25 landen lid van de Europese Unie.
Hoofdartikel: Uitbreiding Europese Unie
Volgens het EU-verdrag kan iedere "Europese" staat lid worden van de EU mits alle andere lidstaten hiermee instemmen. Dit principe van unanimiteit betekent dat één huidige lidstaat (bijvoorbeeld Nederland of Malta) de toetreding van een kandidaat-land als Turkije kan blokkeren.
De landen van de Europese Unie zijn overeengekomen dat een kandidaat-land in ieder geval aan de Criteria van Kopenhagen moet voldoen.
Staten die wensen toe te treden tot de Europese Unie zijn:
De Balkanlanden Bosnië-Herzegovina, Servië en Montenegro, Macedonië en Albanië hebben van de EU te horen gekregen dat ze op termijn lid kunnen worden van de EU. Hun toetreding heeft voor de EU meer prioriteit dan die van Oekraïne of Georgië.
De volgende landen zijn geen lid van de EU, maar zouden goed passen binnen de EU:
Over toekomstige uitbreidingen van de EU bestaat veel debat. Ook in het verleden was hierover veel discussie. Zo is de Marokkaanse regering van mening dat Marokko een Europees land is en diende op 20 juli 1987 een aanvraag in voor EU-lidmaatschap. De EU-lidstaten wezen deze aanvraag af omdat zij Marokko geen Europees land vonden.
Binnen de EU bestaat een spanningsveld tussen intergouvernementele en supranationale tendensen. Intergouvernementalisme is een methode van besluitvorming in internationale organisaties waarbij de macht bij de lidstaten ligt en beslissingen met unanimiteit genomen moeten worden. Afgevaardigden van de regeringen of van gekozen vertegenwoordigingen hebben uitsluitend adviserende of uitvoerende functies. De meeste internationale organisaties hebben tegenwoordig een intergouvernementele grondslag.
Supranationalisme (zie ook federalisme) is een andere methode van besluitvorming. Hier ligt de macht bij onafhankelijke afgevaardigden van de regeringen of van gekozen vertegenwoordigingen. Lidstaten hebben nog steeds macht, maar moeten deze delen met andere instanties. Bovendien worden beslissingen nu bij meerderheid van stemmen genomen. Het kan dan ook gebeuren dat een lidstaat, gedwongen door andere lidstaten, een beslissing tegen zijn wil moet uitvoeren.
Beide vormen van besluitvorming hebben aanhangers binnen de EU. Voorstanders van supranationalisme redeneren dat dit het proces van integratie kan versnellen. Wanneer beslissingen de unanieme goedkeuring van alle betrokken regeringen vereisen, kan het jaren duren voor een besluit valt, als het er al ooit van komt. Voorstanders van intergouvernementalisme argumenteren dat supranationalisme de soevereiniteit en het democratisch gehalte van afzonderlijke staten in gevaar brengt en menen dat de legitimiteit van gemeenschappelijke besluiten alleen afgeleid kan worden van de legitimiteit van de nationale regeringen. Frankrijk is traditioneel een voorstander van een intergouvernementele EU geweest. Dit geldt ook voor Euroskeptische landen als Groot-Brittannië en Denemarken. Landen als België, Duitsland en Italië neigen meer naar de supranationale benadering. In de praktijk balanceert de EU tussen beide extremen. Deze balans is echter een moeizaam compromis, dat vaak tot ingewikkelde besluitvormingsprocedures leidt.
Sinds maart 2002 staat herziening van deze balans weer op de politieke agenda. De Europese Conventie kreeg de opdracht om voorstellen te doen om de instellingen en besluitvormingsmechanismen aan te passen aan de steeds groter wordende EU. Uiteindelijk baarde de Conventie een ontwerp van het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa. In 2004 bereikten de staats- en regeringsleiders in de Europese Raad een compromis over dit Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa. Het akkoord beslecht allerminst de strijd tussen de 'supranationalisten' en de 'intergouvernementalisten'. De tekst bevat immers, zoals het een compromis betaamt, elementen van beide strekkingen. De supranationalisten haalden wel hun slag thuis met de aanvaarding van de naam 'Grondwet'. De aanhangers van de intergouvernementele strekking vinden immers dat de EU geen grondwet behoeft, maar gebouwd dient te zijn op verdragen. Meer dan een naam is het echter niet, juridisch gezien is het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa een gewoon verdrag tussen staten. Het is een grondwettelijke verdrag. Het verschil tussen gewone verdrag en grondwettelijke verdrag is gering.
Zie ook: Pijlerstructuur van de Europese Unie
De politiek van de EU is in drie gebieden verdeeld, die 'pijlers' genoemd worden. De eerste pijler, de 'gemeenschapspijler' betreft de gemeenschappelijke economische, sociale en milieupolitiek. De tweede pijler betreft het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid (GBVB). De derde pijler behelst de Politiële en Justitiële Samenwerking in Strafzaken (PJSS).
Binnen elke pijler is een ander evenwicht gevonden tussen supranationale en intergouvernementele principes. Supranationalisme is het sterkst aanwezig in de eerste pijler, terwijl de andere twee vooral intergouvernementeel zijn. In de tweede en derde pijler zijn de bevoegdheden van het Europees Parlement, de Europese Commissie en het Europees Gerechtshof beperkt, maar niet afwezig.
Het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa, dat pas van kracht zal worden na ratificatie door de lidstaten, schaft de pijlerstructuur af. Voortaan zullen de materies waar de EU zich mee bezighoudt ingedeeld worden in:
Welke instellingen instaan voor de uitvaardiging van de wetgeving is dan nog een andere zaak. De gewone wetgevingsprocedure bestaat erin dat de Europese Commissie een voorstel doet, en het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie allebei hun goedkeuring moeten geven. De Grondwet omschrijft echter gevallen waarin enkel het Parlement of enkel de Raad akkoord moeten zijn. Dit gebeurt dan via bijzondere wetgevingsprocedures.
Hoewel de EU en het Europese proces door religieus geïnspireerde persoonlijkheden ondersteund werden bij hun ontstaan, kenmerkt de huidige Europese Unie zich door een uitgesproken seculier karakter. Niet alleen wordt geen dominante Godsdienst beleden, maar tevens wordt actief de invloed van de religie op de Europese politiek beperkt. In 2004 werd de Italiaanse, overtuigd katholieke politicus Rocco Buttiglione weggestemd en -gejouwd door de socialistische en liberale meerderheid in het Europees Parlement. Buttiglione had te kennen gegeven homoseksuele daden als zondig te zien en abortus af te keuren. Hij haastte zich er echter bij te zeggen, dat hij de homoseksuelen even goed voor discriminatie wilde beschermen. Het mocht niet baten: Buttiglione verloor zijn positie binnen de toekomstige Europese Commissie.
Na de toetreding van het conservatieve, Rooms-katholieke Polen en landen als Litouwen en Slovenië lijkt religie een belangrijke speler te worden op Europees niveau. Ook de onderhandelingen met Turkije dat zeer strengislamitische regio's kent, lijken een definitief einde te gaan maken aan het seculiere karakter dat de Europese Unie decennia lang kenmerkte. Het Franse liberale antiklerikalisme en de strenge West-Europese scheiding van Kerk en staat zijn wellicht niet in staat hun invloed niet handhaven.
Zie: lijst van instellingen van de Europese Unie
Hoofdartikel: Talen van de Europese Unie
De officiële talen van de instituten van de Europese Unie zijn:
De Spaanse regering zal spoedig een voorstel indien om het Catalaans als semi-officiële taal te gebruiken voor de toekomstige Europese grondwet.
De Italiaanse Partito Radicale en het Poolse parlementslid Małgorzata Handzlik pleiten voor de invoering van de internationale taal Esperanto als tweede taal in Europa. Op 1 april 2004 werd hierover gestemd. Van de 626 leden waren er 346 om allerlei redenen niet aanwezig. Slechts 280 brachten hun stem uit. Daarvan was 43% vóór.
Andere talen die in de Europese Unie worden gesproken, maar (nog) niet officieel zijn erkend, zijn o.a.:
Zie: EU van A tot Z
Verdrag van Maastricht – EMU – Douanewetgeving – Europa – euro – Europese Economische Ruimte - themajaar – Europees volkslied – Europese vlag - Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa – Europa. Best Belangrijk. – Vogel- en Habitatrichtlijn – Eurodicautom – Uitbreiding Europese Unie – Europeanisme
Pagina geladen in 0.383 seconden.
Terug naar boven | Sitemap bekijken | Hulp
Copyright:
Wikipedia informatie over Europese Unie –
De rechten van dit artikel vallen onder de
GNU Vrije Documentatie Licentie.
Het gebruikt materiaal uit
Wikipedia artikel "Europese Unie". Meer over Wikipedia
Arts & Crafts | Australia Travel | Autos | Books | Business | Career & Jobs | Cars | Computer/Tech | Education | Entertainment | Family & Relationships | Finance | Food | Health | Home & Garden | Hotel Bookings | India | Internet | Law | Malaysia | Medical | Money | Pets | Real Estate | Self Help | Sports | Travel | Women
