Februari

Verklaring sprokkelmaand

Trivia

Weerstatistieken maand februari in Nederland

Weerspreuken

Februari (ook wel: sprokkelmaand) is de tweede maand van het jaar in de Gregoriaanse kalender, en heeft 28 dagen in gewone jaren, en 29 dagen in schrikkeljaren. 30 februari is in de geschiedenis drie keer voorgekomen. Februari is genoemd naar de Romeinse god Februus, de god van de purificatie/onderwereld. Bij de oude Romeinen was februari de maand van de grote reiniging en boetedoening (de februa). In de oudste Romeinse kalender, die tien maanden telde, kwam februari niet voor. Toen het jaar werd verdeeld in twaalf maanden (onder keizer Pompilius), werd de laatste maand februaris gedoopt. Het jaar begon dus met maart.

De schrikkeldag verrekende men logischerwijze aan het einde van het jaar, dus aan het eind van februari. Eerst in het jaar 456 werd januari de eerste en februari de tweede maand, de schrikkeldag bleef nu ten bate van de tweede maand komen.

Januari en februari zijn de laatste twee maanden die aan de kalender werden toegevoegd, aangezien de Romeinen de winter als een maandloze periode zagen.

Februari werd dus aangemerkt als reinigingsmaand. De Romeinen vierden hun Lupercalia, reinigings- en vruchtbaarheidsfeesten ter ere van de wolfsgod Lupercus. In deze zelfde periode vierden de Germaanse stammen langs de Romeinse grenzen een ontuchtig vrouwen- en vruchtbaarheidsfeest. De Romeinen vonden dit heidense riten en duidden deze feesten aan met de naam Spurcalia, naar het Latijnse woord spurcus dat smerig betekent. Van dit woord is het oud-nederlandse woord sprokkelen een etymologische afleiding. De sprokkelmaand februari verwijst dus naar deze oude Germaanse vruchtbaarheidsfeesten.

Oudnederlandse/puristische naam: sprokkelmaand of regenmaand
Romeinse naam: Februaris
Joodse naam: Adar
De sterrenbeelden in februari zijn Waterman en Vissen
In gewone jaren begint februari op dezelfde dag van de week als maart en november.
In schrikkeljaren begint februari op dezelfde dag van de week als augustus.
De naam sprokkelmaand heeft niets te maken met het werkwoord sprokkelen. De naam is afgeleid van het woord sporkelen dat springen betekent. Dit slaat op het feit dat het aantal dagen eens in de vier jaar een dag verspringt. Een andere verklaring is dat sprokkelmaand afgeleid is van Germaanse vruchtbaarheidsfeesten die in deze tijd van het jaar plaatsvonden. De Romeinen vonden deze riten smerig en duidden de feesten aan met de term spurcus (vies). In zeer veel oud-Nederlandse teksten wordt sporcle gebruikt om de maand februari aan te duiden. Later dacht men dat dit woord een verbastering was van sprokkel.


	De Bilt	Eelde	Rotterdam	Maastricht
Gemiddelde temperatuur in graden Celsius	3,0	2,1	3,4	2,9
Gemiddelde minimum temperatuur in graden Celsius	-0,1	-0,8	0,3	-0,2
Gemiddelde maximum temperatuur in graden Celsius	6,1	5,0	6,3	5,9
Dagen met max temperatuur > 20 C	.	.	.	.
Gemiddelde relatieve vochtigheid in procenten	85	89	86	85
Gemiddelde neerslagduur in procenten van de tijd	7	6	7	8
Gemiddelde neerslaghoeveelheid in mm	47,5	44,9	46,8	50,7
Bron: KNMI, Langjarige gemiddelden 1971-2000

jan - februari - mrt

Al is de sprokkel nog zo fel, ze heeft vijf schone dagen wel.
Is februari nat en koel, dan is juli dikwijls heet en zwoel.

Voor woordenboekinformatie, zie de pagina februari op WikiWoordenboek

maanden:

januari - februari - maart - april - mei - juni - juli - augustus - september - oktober - november - december