Filipijnen

Republika ng Pilipinas Republic of the Philippines
Filipijnse vlag Filipijns wapen
Volkslied: Lupang Hinirang (Geliefd land)
Officiële landstaal	Filipijns, Engels
Hoofdstad	Manilla
Regeringsvorm	republiek
Religie	rooms-katholiek
Oppervlakte – % water	300.176 km² 0,6%
Inwoners – Dichtheid:	82,8 miljoen (2001) 276/km²
Munteenheid	Filipijnse peso (PHP)
Tijdzone	UTC +8
Nationale feestdag	12 juni, onafhankelijkheidsdag
Web | Code | Tel.	.ph | PHI | 63

Beluister +?

Veel links naar artikelen over de Filipijnen zijn te vinden op het Filipijnen portaal

De Filipijnen (ook: Filippijnen) zijn een republiek in Zuidoost-Azië. De archipel bestaat uit 7.101 eilanden, waarvan de grootste twee Luzon en Mindanao zijn . Deze beide eilanden beslaan samen zo'n tweederde van de oppervlakte het land, dat ruim 7 maal zo groot is als Nederland en ruim 9 maal zo groot als België.

De Filipijnen verklaarden zich op 12 juni 1898 onafhankelijk na meer dan 300 jaar Spaanse overheersing, maar werden pas op 4 juli 1946, na bijna 50 jaar Amerikaanse overheersing, als zodanig erkend. De huidige president is Gloria Macapagal-Arroyo.

Geschiedenis

Hoofdartikel: Geschiedenis van de Filipijnen

De Spaanse Overheersing

De geschiedenis van de Filipijnen wordt gekenmerkt door jarenlange overheersing door andere volkeren. In 1521 kwam Fernão de Magalhães tijdens zijn expeditie naar de Molukken aan op de archipel. Hij probeerde hier de lokale bevolking te bekeren naar het christendom, wat hem uiteindelijk tijdens een veldslag met Lapu-Lapu op Mactan eiland vlak bij Cebu fataal werd. De Spaanse interesse in het gebied bleef echter aanhouden en enkele tientallen jaren later in 1571 werd Maynilad (het tegenwoordige Manilla) veroverd. Hierna werden nieuwe Spaanse troepen aangevoerd en werd het land stap voor stap verder veroverd. Pas driehonderd jaar zou hier een eind aan komen. Na een jarenlange verzetsstrijd werden de Spanjaarden in 1898 met hulp van de Amerikanen uit Manilla verdreven en werd op 12 juni 1898 de Filipijnse onafhankelijkheid uitgeroepen door Emilio Aguinaldo .

De Amerikaanse overheersing

Na de Spaans-Amerikaanse Oorlog in 1898, deed Spanje afstand van de Filipijnen, Cuba, Guam en Puerto Rico ten gunste van de Verenigde Staten voor 20 miljoen dollar. Dit werd vastgelegd in het Verdrag van Parijs uit 1898. Na de onafhankelijkheidsverklaring viel de Verenigde Staten het land binnen. Officieel eindigde de Filipijns-Amerikaanse Oorlog in 1901, maar sporadisch werd nog gevochten tot 1913. Tot 1935 waren de Filipijnen een territorium van de VS zonder al teveel zelfbestuur, nadien werd de status gewijzigd in een U.S. Commonwealth. Hierdoor kon het land een lid zonder stemrecht naar het Amerikaanse Congres sturen zoals dat nu nog gebeurt door Washington D.C., Guam, Puerto Rico en de Amerikaanse Maagdeneilanden.

De onafhankelijkheid

Na de formele onafhankelijkheid in 1946, bleef de relatie met de Verenigde Staten moeizaam, vooral tijdens de nadagen van de dictatuur van Ferdinand Marcos, die door Ronald Reagan werd gesteund. Hij werd in 1986 verdreven.

Staatsinrichting

De Filipijnen zijn een republiek. De president is zowel staatshoofd als hoofd van de regering. Daarnaast is de Filipijnse president de opperbevelhebber van alle legeronderdelen. De president wordt voor een termijn van 6 jaar gekozen.

De wetgevende macht ligt in de Filipijnen bij het Congres. Deze bestaat uit de Senaat en het Huis van Afgevaardigden. De 24 senatoren worden voor 6 jaar gekozen, terwijl de (maximaal) 250 afgevaardigden voor de termijn van drie jaar worden gekozen.

De top van de juridische macht wordt gevormd door de Hoge Raad. De 14 rechters en 1 opperrechter worden allen gekozen door de president.

Lokale overheden

Een provincie is in de Filipijnen de belangrijkste lokale overheid. Het land is onderverdeeld in 79 provincies die voor adminstratief gemak in 17 regio's zijn gegroepeerd. Provincies zijn weer onderverdeeld in steden en gemeenten, waarvan er respectievelijk 117 en 1500 zijn. Deze steden en gemeenten bestaan op hun beurt weer uit barangays. In de Filipijnen zijn 41.975 barangays. (Alle gegevens per maart 2005)

Geografie

De archipel, bestaande uit 7.107 eilanden, is gesitueerd tussen 4° 23' en 21° 25' noorderbreedte 116° en 127° oosterlengte en ligt dus ten westen van de Filipijnse zee en ten oosten van de Zuid-Chinese Zee. De totale omvang van de Filipijnen is ongeveer 300.000 km². Hiervan is ongeveer 298.710 km² land en 1.830 km² water. Dit betekent dat de Filipijnen ruim 7 keer zo groot is als Nederland is en ruim 9 maal zo groot als België. De hoofdstad Manilla ligt op het grootste eiland Luzon en beslaat een oppervlakte van 617.3 km²

Van de 7.107 eilanden hebben er ongeveer 4.000 een naam en zijn er ongeveer 1.000 bewoond. De twee grootste eilanden Luzon (104.688 km²) en Mindanao (94.630 km²) beslaan samen ongeveer tweederde van de totale oppervlakte. De grootste eilanden hierna zijn: Palawan (14.896 km²), Panay (12.327 km²), Mindoro (10.245 km²), Samar (9.949 km²), Negros (9.225 km²), Leyte (6.268 km²), Cebu (5.088 km²), Bohol (4.117 km²) en Masbate (4.047 km²).

De Filipijnen hebben geen enkele landgrens met buurlanden. De dichtstbijzijnde buurlanden zijn: Vietnam in het westen, Taiwan in het noorden, Maleisië en Indonesië in het zuiden en China in het noordwesten. De kustlijn wordt geschat op ongeveer 34.500 km kustlijn. Veel van de eilanden zijn bergachtig met een smalle strook laagvlakte aan de kust. Het hoogste punt is de vulkaan Mount Apo (2.954m). De langste rivier van het land is de Río Grande de Cagayan met ongeveer 350 kilometer.

Klimaat

Het klimaat is als gevolg van de ligging net ten noorden van de evenaar tropisch met een gemiddelde temperatuur van 27 graden Celsius.

De Filipijnen kennen een nat en een droog seizoen. Het droge en hete seizoen is in april en mei. Dit seizoen gaat over in het natte seizoen in de maanden juni, juli en augustus.

De Filipijnen hebben een orkaan seizoen. Deze loopt van begin augustus tot begin november. Op de Filipijnen wordt het woord "typhoon" gebruikt om een orkaan aan te duiden. Sommige provincies worden gemiddeld 20 keer getroffen door een grotere of kleinere typhoon.

Economie

Direct na de Tweede Wereldoorlog waren de Filipijnen een van de rijkste landen van de regio. In de loop der jaren is het land echter afgezakt naar de categorie arme landen. De economische groei direct na de Tweede Wereldoorlog was snel, mede als gevolg van de Amerikaanse investeringen in het land. Deze groei daalde echter in de loop der tijd. Tijdens een ernstige recessie in 1984 en 1985 kromp de ecomonie meer dan 10%. De politieke instabiliteit tijdens de Aquino regering zorgde ervoor dat het economisch minder goed ging. Als gevolg van diverse maatregelen van president Ramos ten behoeve van economische groei werd deze negatieve trend tijdens de jaren 90 omgebogen in positieve zin. De economische crisis in Zuidoost-Azië in 1997 sloeg echter ook de Filipijnen niet over en de groei sloeg om van 5% in 1997 tot -0.5% in 1998. President Estrada heeft na Ramos geprobeerd diens hervomingsbeleid door te zetten hetgeen gefrustreerd werd door zijn afzetting. Ook de huidige regering onder leiding van president Gloria Macapagal-Arroyo doet er alles aan om de economie snel te laten groeien. Dit resulteerde in 2004 in een groei van 6%.

De Filipijnse economie is van oudsher een agrarische economie, maar tegenwoordig zijn andere belangrijke pijlers van de economie, de mijnbouw, de industrie en de dienstensector. De voornaamste handelspartners van de Filipijnen zijn de Verenigde Staten, Japan, Hongkong, Taiwan, Maleisië, Singapore, China, Zuid-Korea, Thailand en Duitsland.

Religie

Een duidelijke teken van de langdurige Spaanse aanwezigheid is het grote percentage katholieken in de Filipijnen. Zo'n 83 procent van de bevolking is katholiek. Nog eens 3 procent maakt deel uit van een afslitsing van de Katholieke kerk, de Independent Church of the Philippines. Moslim's vormen zo'n 5 procent van de bevolking. Zij wonen voornamelijk op het zuidelijke eiland Mindanao en de Sulu archipel. Protestanten vormen tenslotte zo'n 6 procent van de bevolking. De protestantse gemeenschappen zijn ontstaan door het werk van Amerikaanse zendelingen in het begin van deze eeuw.

Op Mindanao en Sulu archipel wordt regelmatig strijd geleverd tussen het Filipijnse leger en moslim separatisten.

Talen op de Filipijnen

In totaal worden er op de Filipijnen 172 inheemse talen en dialecten gesproken, die alle behoren tot de Austronesische taalfamilie. Andere talen die er gesproken worden, zijn onder andere Engels, Chinees (Mandarijn en Hokkien), Arabisch (vooral onder de moslimbevolking) en Spaans, de laatste met de lokale creolentaal Chavacano.

Sinds 1939 bevordert de overheid om nationale eenheid te bevorderen het gebruik van de officiële nationale taal, het Filipijns, dat gebaseerd is op het Tagalog. Het Filipijns wordt op alle scholen onderwezen en wordt steeds algemener geaccepteerd, vooral als tweede taal en eenheidstaal voor een zeer gemengde bevolking. Het Engels wordt als tweede officiële taal beschouwd, en wordt zeer veel gebruikt door de overheid, in het onderwijs en binnen de handel.

Zoogdieren

De Filipijnen hebben een unieke zoogdierenfauna, met vele endemische soorten en geslachten. Er leven 16 endemische geslachten, waarvan sommige, zoals Anonymomys, volledig uniek zijn. Ook komt er een endemisch haaregelgeslacht, de Filipijnse haaregels (Podogymnura) voor, een aantal eekhoorns, vele, vele vleermuizen, drie primaten, een endemisch geslacht van de vliegende katten, endemische runderen en zwijnen, en nog heel wat meer. Het is opvallend dat het zuidwestelijke eiland Palawan en de omliggende eilanden biogeografisch niet bij de Filipijnen horen, maar eerder bij Borneo. Zo komen er nog schubdieren en stekelvarkens voor.

Zie ook

• Monumenten op de Werelderfgoedlijst
• Filipijnen van A tot Z.