Frankrijk

|} Frankrijk, officieel de Franse Republiek, is een land in West-Europa en qua oppervlakte het grootste land dat volledig binnen Europa ligt. Frankrijk ligt tussen het Kanaal, de Atlantische Oceaan en de Golf van Biskaje (in het westen), België en Luxemburg (in het noorden), Duitsland, Zwitserland en Italië (in het oosten) en Spanje, Andorra, de Middellandse Zee en Monaco in het zuiden. Ook het eiland Corsica in de Middellandse Zee, behoort tot Frankrijk. De hoofdstad van Frankrijk is Parijs, verreweg de grootste stad van het land.

Geografie

Hoewel de oude historische provincies van Frankrijk na de Franse Revolutie werden afgeschaft, zijn zij fundamentele geografische, culturele, en economische afdelingen gebleven. Deze provincies weerspiegelen de natuurlijke geografische gebieden van Frankrijk en behouden ondanks moderne bestuurlijke centralisatie hun diversiteit. Het hart van Noord-Frankrijk is de provincie Île-de-France. Het gebied wordt omringd door de provincies Champagne en Lorraine in het oosten; Artois, Picardie, Frans Vlaanderen en Normandië in het noordoosten en het noorden; Bretagne, Maine en Anjou in het westen; en Touraine, Orléanais, Nivernais en Bourgondië in het zuiden. Het verdere zuiden bestaat uit Berry en Bourbonnais. Tussen de Vogezen en de Rijn ligt de Elzas.

Zuid-Centraal-Frankrijk wordt bezet gekenmerkt door de ruwe bergen van het Centraal Massief, één van de belangrijkste natuurlijke gebieden van het land. Het bestaat uit de provincies Marche, Limousin, Auvergne en Lyonnais. In het oosten van de rivier de Rhône, die het Centraal Massief van de Alpen scheidt, liggen Savoy, Dauphiné en de Provence. In de Franse Alpen liggen enkele hoge bergen, waaronder de Mont Blanc. De Rhône-vallei stroomt door een vlakte dichtbij zijn uitmonding in het Middellandse-Zeegebied; een deel van de kust van de Provence vormt de geliefde Franse Rivièra. Het zuidwestelijke deel van Frankrijk bestaat uit de kleine Pyreneeën-provincies Roussillon, Foix, Béarn en Frans Navarre en de enorme provincies Gascogne en Guienne. Deze laatste twee vormen de grote Cõaquiteinse vlakte, die door de rivieren Garonne en Dordogne wordt afgevoerd, die in de Golf van Biskaje uitmonden. In het centrale gedeelde van de westkust, tussen het estuarium van de Gironde en de Loire, liggen de provincies Saintonge, Angoumois, Aunis en Poitou.

Sinds 1972 is Frankrijk bestuurlijk verdeeld in 22 gebieden. Deze gebieden zijn: De Alsace (Elzas), Aquitanië, Auvergne, Basse-Normandie, Bourgogne (Bourgondië), Bretagne, Centrum, Champagne-Ardenne, Corse (Corsica), Franche-Comté, Haute-Normandie, Île-de-France, Languedoc-Roussillon, Limousin, Lorraine, Midi-Pyrénées, Nord-Pas-de-Calais, Pays de la Loire, Picardie, Poitou-Charentes, Provence-Alpes-Côte d'Azur en Rhône-Alpes.

Frankrijk heeft ook een aantal afdelingen, gebieden en landen overzee die juridisch deel van de Franse Republiek uitmaken. De afdelingen overzee zijn Martinique, Guadeloupe, Réunion en Frans-Guyana. De landen en de gebieden overzee zijn Nieuw-Caledonië, Frans-Polynesië, Wallis en Futuna en de Franse Zuidelijke en Antarctische Gebieden.

Bestuur

Bestuur van Frankrijk: Frankrijk is een democratische republiek. De president wordt sinds 2002 voor vijf jaar gekozen (voorheen was dat zeven jaar). De huidige president is Jacques Chirac. De president heeft een relatief grote macht, doordat hij staatshoofd en regeringsleider is.

De president heeft, samen met de bisschop van Seo de Urgel, het opperbestuur over het bergstaatje Andorra. Uit dien hoofde draagt hij de middeleeuwse titel 'Prins van Andorra'.

De Franse volksvertegenwoordiging bestaat uit de Assemblée Nationale (577 zetels) en de Senaat. De huidige premier is Dominique de Villepin

Frankrijk was een van de grondleggers van de Europese Unie en heeft op 1 januari 2002 als munteenheid de Franse franc verruild voor de euro.

Frankrijk is opgedeeld in 22 regio's die op hun beurt weer zijn onderverdeeld in departementen, arrondissementen, kantons en tenslotte gemeenten.
Er zijn 4 overzeese departementen (Départements d'Outre-Mer, DOM) die ook elk apart het statuut van een regio hebben. De Départements d'Outre-Mer zijn: Frans-Guyana, Guadeloupe, Martinique en Réunion (ze zijn trouwens alle vier afgebeeld op de achterkant van alle eurobankbiljetten, onderaan links naast de Canarische eilanden). Frankrijk bezit ook nog andere overzeese gebieden die echter geen deel uitmaken van de Europese Unie.

Zie ook: Bestuurlijke indeling van Frankrijk

Bevolking

Tegen het einde van de jaren '90 waren er 40 Franse steden die meer dan 100.000 inwoners hadden, maar slechts Parijs had er meer dan één miljoen. Ongeveer 75% van de bevolking woont in stedelijke gebieden. Tot het eind van Tweede Wereldoorlog was de bevolkingsgroei van Frankrijk een van de laagste van Europa, maar in naoorlogse decennia kwam daar verandering in. Frankrijk heeft net als andere Europese landen door de immigratie uit armere landen een grote etnische diversiteit gekregen. Een grote toevloed van hoofdzakelijk Noord-Afrikaanse immigranten heeft een groot effect gehad op diverse Franse steden, in het bijzonder Parijs en Marseille.

Het Frans is de nationale taal van Frankrijk. Er zijn ook een aantal regionale dialecten, maar het gebruik daarvan daalt. Elzassisch, een Duits dialect, wordt gesproken in de Elzas en voor een deel in Lotharingen. Een klein aantal Fransen in Frans-Vlaanderen spreekt Vlaams, een Nederlands dialect. In Keltisch Bretagne wordt het Bretons nog gesproken, net als in het Bayonne gebied in de Provence. Catalaans wordt gesproken in het oostelijke deel van de Pyreneeën, het Baskisch in het westelijke deel van de Pyreneeën, en Corsicaans wordt gesproken op het eiland Corsica.

Het rooms-katholicisme is veruit de grootste godsdienst in Frankrijk, dat nominaal door ongeveer 80% van de bevolking wordt aangehangen, hoewel slechts ongeveer 5% daadwerkelijk naar de kerk gaat. Als gevolg van de immigratie uit Azië, Turkije en Noord-Afrika heeft Frankrijk daarnaast een grote moslimbevolking gekregen: 3 tot 5 miljoen. Er zijn kleinere aantallen protestanten en joden. De scheiding van kerk en staat werd definitief ingevoerd via de grondwet in 1905.

Het onderwijsniveau in Frankrijk is hoog. Er zijn universiteiten in onder andere Parijs, Lyon, Toulouse, Marseille, Bordeaux, Lille, Montpellier, Straatsburg, Rennes, Grenoble en Nancy.

Belangrijke steden

Belangrijke of bekende plaatsen in Frankrijk zijn zoal: Amiens – Arras (Atrecht) – Avignon – Bordeaux – Bourges – Brest – Caen – Calais (Kales) – Cannes – Chamonix - Chartres – Châtellerault – Cherbourg - Clermont-Ferrand - Compiègne – Dijon – Dunkerque (Duinkerke(n)) – Grenoble - La Rochelle - Le Havre – Le Mans – Lille (Rijsel) – Limoges – Lourdes - Lyon – Marseille – Metz - Montpellier – Nancy – Nantes – Narbonne – Nice – Nîmes – Orléans – Paris (Parijs) – Perpignan - Poitiers – Reims – Rennes – Rouen – Strasbourg (Straatsburg) – Toulon – Toulouse – Tours – Troyes – Vendome - Verdun - Versailles - Vichy

Zie ook lijst van Franse plaatsen.

Economie

Frankrijk is één van de belangrijkste economische mogendheden van de wereld. De landbouw speelt een grotere rol dan in de economieën van de meeste andere industrielanden. Een groot deel van de waarde van totale landbouwuitvoer komt uit vee voort (vooral rundvee, varkens, gevogelte en schapen). De berggebieden en Noordwest-Frankrijk zijn de belangrijkste veegebieden. De belangrijke gewassen van het land zijn tarwe, suikerbieten, graan, gerst en aardappels. In het noordwesten is het ideaal om vroeg in het jaar groenten te kweken, vanwege het zachte klimaat. De grond in het Centraal Massief is minder vruchtbaar. Fruitteelt is belangrijk in het zuiden. Frankrijk is een van de belangrijkste producenten van wijn in de wereld. De bekendste wijngaarden zijn in Bourgondië, Champagne, de valleien van de Rhône en van de Loire en het gebied van Bordeaux. De centra van de wijnhandel zijn Bordeaux, Reims, Dijon en Cognac.

Belangrijke industrieën van Frankrijk zijn machines, chemische producten, auto's, metalen, vliegtuigen, elektronische apparatuur en voedsel (vooral Franse kaas). De geavanceerde technologische industrieën groeien eveneens.

Het toerisme is een belangrijke economische sector vooral het zuiden de Côte d'Azur aan de Middellandse Zee. Andere bekende toeristengebieden zijn Normandië en Bretagne in het Noorden en de Provence in het Zuiden. Ook de Franse Alpen en Dordogne en kastelen van de Loire zijn geliefd bij toeristen.

Parijs is beroemd vanwege zijn luxegoederen. Naast Parijs zijn de belangrijkste industriële steden Metz, Straatsburg, Roubaix en Lille in het noordoosten; in het zuidoosten Lyon en Grenoble; in het zuiden Marseille, Toulouse, Nice en Nîmes; in het westen Bordeaux en Nantes.

De Franse keuken is erg bekend en geliefd. Er zijn diverse streekgerechten. Franse gerechten zijn o.a. bouillabaisse. De Franse wijn en Franse kaas (wel 400 soorten) zijn erg bekend.

Meer dan is de helft van de handel van Frankrijk vindt plaats met andere leden van de Europese Unie. Japan, de Verenigde Staten en China zijn ook belangrijke handelspartners. De belangrijkste uitvoerproducten zijn machines en vervoersapparatuur, chemische producten, levensmiddelen, landbouwproducten, ijzer- en staalproducten, textiel en kleding. Belangrijke invoerproducten zijn ruwe olie, machines en apparatuur, landbouwproducten, chemische producten en ijzer- en staalproducten. Kernenergie levert 75% van alle elektriciteit op uit Frankrijk. De belangrijkste havens zijn Rouen, Le Havre, Cherbourg, Brest, St.-Nazaire, Nantes, Bordeaux, Toulon, Duinkerken en Marseille.

Frankrijk heeft een uitgebreid spoorwegsysteem, waaronder een netwerk van hogesnelheidslijnen voor de TGV dat zich sinds 1981 vanuit Parijs in alle windrichtingen en ook naar het buitenland vertakt. Via de Kanaaltunnel is er ook een spoorverbinding met Groot-Brittannië.

De overheid had voorheen meerderheidseigendommen in vele handelsbanken, enkele industrieën en het telefoonsysteem. Er is recente beweging naar privatisering geweest, hoewel de energieproductie, openbaar vervoer en de defensieindustrieën nog door de overheid gecontroleerd worden.

Sport

• Roland Garros – Ronde van Frankrijk – Parijs-Roubaix

Klimaat

Het klimaat en het landschap zijn behoorlijk verschillend. In Nederland hebben we een soort klimaat. In Frankrijk zijn er drie verschillende klimaatzones. • Vochtigg zeeklimaat; met vaak frisse zomers bijvoorbeeld ten westen van de lijn Bayonne-Lille • Semi-landklimaat of tussenliggend klimaat met strenge winters en warme zomers. Bijvoorbeeld in de Elzas, Lotharingen, langs het Rhônedal en in de gebergten ( Alpen, Pyreneeën, Centraal Massief) • Middelands-zeeklimaat met zachte winters en hete zomers. Dit is in het zuiden van Frankrijk.

Overige onderwerpen