Hugo Claus

Hugo Maurice Julien Claus (5 april 1929) is een Belgisch dichter en schrijver.

Hugo Claus werd geboren in Brugge. Onder het pseudoniem Dorothea van Male publiceerde hij de roman Schola nostra (1971). Hij gebruikte ook de pseudoniemen Jan Hyoens en Thea Streiner.

In 1983 publiceerde hij Het verdriet van België, dat waarschijnlijk zijn bekendste werk is.

Rob de Graaf noemt hem in Toneel Theatraal "de godfather van de moderne Nederlandstalige toneelschrijfkunst". Het toneeloeuvre van Claus is zeer omvangrijk: 35 oorspronkelijke stukken en nog eens 31 vertalingen en bewerkingen van Engelse, Griekse, Latijnse, Franse, Spaanse en Nederlandse toneelstukken en romans.

Het eerste stuk, De getuigen, dateert van 1952, en hoewel de stroom toneelwerken iets minder frequent lijkt te zijn geworden, is zij nog steeds niet beëindigd. In dat eerste stuk bepaalt hij al onmiddellijk het thema waaraan hij meer dan veertig jaar trouw is gebleven en dat als een rode draad door al zijn stukken loopt: 'begeerte'. Het is een natuurlijke impuls die eeuwenlang aan de teugels van geloof en moraal is gelegd. De lichamelijke begeerte werd gekoppeld aan de voortplanting, terwijl begeerte buiten het huwelijk verboden werd.

Aanvankelijk verwees Claus naar het katholicisme, later voegt hij hieraan verwijzingen naar de Griekse en Romeinse mythologie toe.

Tot het beste van Claus' oeuvre behoren met name die stukken waarin zijn gespannen verhouding tot Vlaanderen tot uiting wordt gebracht. Dat gebeurt in Een bruid in de morgen (1955), een klassieker inmiddels, maar ook in Suiker (1958), Vrijdag (1969) en Interieur (1971). Het zijn stukken waarin stof, uitwerking en inspiratie in zeldzaam evenwicht zijn.

Hugo Claus wordt al jaren genoemd als een kandidaat voor de Nobelprijs voor literatuur.

Prijzen

1964 - August Beernaertprijs voor De verwondering
1965 - Henriëtte Roland Holst-prijs voor zijn gehele toneeloeuvre
1967 - Edmond Hustinxprijs voor zijn gehele toneeloeuvre
1979 - Constantijn Huygensprijs voor zijn gehele oeuvre
1985 - Cestoda-prijs
1986 - Herman Gorterprijs voor Alibi
1986 - Prijs der Nederlandse Letteren voor zijn gehele oeuvre
1994 - Prijs voor Meesterschap voor zijn gehele oeuvre
1994 - VSB Poëzieprijs voor De Sporen
1997 - Libris Literatuurprijs voor De geruchten
1998 - Aristeion Literatuurprijs van de Europese Unie voor De geruchten
1999 - Oeuvreprijs van de Vlaamse Gemeenschap

Bibliografie

Kleine reeks (1947, poëzie)
Registreren (1948, poëzie)
Die waere ende suevere chronycke van sGraevensteene : Esbatement ofte cluyte LINK (1950, proza onder pseudoniem Anatole Ghekiere)
Zonder vorm van proces (1950, poëzie)
Vierendelen (1951, poëzie)
De Metsiers (1951, roman)
Over het werk van Corneille (1951, essay)
tancredo infrasonic (1952, poëzie)
De hondsdagen (1952, roman)
Een huis dat tussen nacht en morgen staat (1953, poëzie)
Natuurgetrouw (1954, verhalen)
Cinq lithographies en couleur (1954, essay bij werk van Karel Appel)
De Oostakkerse gedichten (1955, poëzie)
Paal en perk (1955, poëzie)
Een bruid in de morgen (1955, toneel)
De koele minnaar (1956, roman)
Het lied van de moordenaar (1957, toneel)
Onder het Melkwoud (1957, luisterspel, vertaling van Under Mild Wood van Dylan Thomas)
De zwarte keizer (1958, verhalen)
Suiker (1958, toneel)
Als een jonge hond (1958, verhalen)
Dantons dood (1985, toneel, vertaling van Dantons Tod van Georg Büchner)
Mama, kijk, zonder handen ! (1959, toneel)
Het mes (1960, filmscenario) (ook als verhaal in Sociale verhalen)
Een geverfde ruiter (1961, poëzie)
De dans van de reiger (1962, toneel)
De verwondering (1962, roman)
Karel Appel, schilder (1962, essay)
Omtrent Deedee (1963, roman)
De man van Tollund (1963, gedicht)
Het teken van de hamster (1963, poëzie)
Love Song (1963, poëzie op werk van Karel Appel)
Louis Paul Boon (1964, essay)
Oog om oog (1964, poëzie)
Karel Appel, schilder (1964, essay en gedichten)
De legende en de heldhaftige, vrolijke en roemrijke avonturen van Uilenspiegel en van Lamme Goedzak in Vlaanderen en elders (1965, massaspel)
Gedichten (1965, poëzie)
Het landschap (1965, gedicht)
Thyestes (1966, toneel)
Acht toneelstukken (1966, toneel)
De dans van de reiger (1966, verhaal naar eigen filmscenario)
Het Goudland (1966, toneel)
De vijanden (1967, cinéroman)
Relikwie (1967, poëzie)
De avonturen van Belgman 1 (1967, stripverhaal)
De vijanden (1967, toneel)
Masscheroen (1968, toneel naar Mariken van Nieumeghen)
Morituri (1968, libretto)
Wrraaak! (1968, toneel)
Genesis (1969, poëzie)
Natuurgetrouwer (1969, verhalen, uitgebreide uitgave van Natuurgetrouw)
Vrijdag (1969, toneel)
Blauwdruk van de opera Reconstructie (1969, libretto)
Heer Everzwijn (1970, poëzie)
Van horen zeggen (1970, poëzie)
De Spaanse hoer (1970, toneel)
Tand om tand (1970, toneel)
Het leven en de werken van Leopold II (1970, toneel)
Dag jij (1971, poëzie)
Interieur (1971, toneel)
Mira of De teleurgang van de waterhoek (1971, filmscenario)
Schola nostra (1971, roman onder pseudoniem Dorothea van Male)
Oedipus (1971, toneel)
Gebed om geweld (1972, verhalen)
Schaamte (1972, roman)
Het jaar van de kreeft (1972, roman)
De vossejacht (1972, toneel)
Figuratief (1973, poëzie)
Pas de deux (1973, toneel)
Blauw blauw (1973, toneel)
De wangebeden (1974, poëzie)
De groene ridder I: In het Wilde Westen (1974, verhaal)
De groene ridder II: De paladijnen (1974, verhaal)
De groene ridder VII: Aan de evenaar (1974, verhaal)
Thuis (1975, toneel)
Het Jansenisme (1975, poëzie)
Orestes (1976, toneel)
P.P. Rubens, schilder en diplomaat (1977, televisiereeks)
Jessica (1977, roman)
Jessica (1977, toneel)
Emblemata (1977, poëzie)
De vluchtende Atalanta (1977, verhaal)
Het huis van Labdakos (1977, toneel)
Het graf van Pernath (1977, poëzie)
Het verlangen (1978, roman)
Antiphon (1978, toneel)
Cobra Revisited (1978, gedicht)
Van de koude grond (1978, poëzie)
Zwart (1979, poëzie bij werk van Karel Appel en Pierre Alechinsky)
Claustrum (1979, poëzie)
Gedichten 1969-1978 (1979, poëzie)
Fuga (1979, poëzie)
Treize manières de regarder un fragment d'Alechinsky / Dertien manieren om een fragment van Alechinsky te zien (1979, essay)
De pen gaat waar het hart niet kan (1980, interviews, samengesteld door Gerd de Ley)
63 Kwatta-rijmen voor Gans België (1980, gedichten)
Ontmoetingen met Corneille en Karel Appel (1980, gedichten en beschouwingen, samengesteld door Erik Slagter)
Phaedra (1980, toneel)
Jan zonder Vrees (1980, toneel)
De verzoeking (1980, roman)
Vrijdag (1981, film)
Een hooglied (1981, toneel)
Fiesta (1981, gedichten)
Jan de Lichte (1981, gedicht)
Een winters verhaal van William Shakespeare (1981, toneel)
Almanak (1982, poëzie, verzamelbundel)
Het haar van de hond (1982, toneel)
Lysistrata (1982, toneel)
Het hooglied van Salomo (1982, gedicht)
Het verdriet van België (1983, roman)
De Leeuw van Vlaanderen (1984, filmscenario)
Serenada (1984, toneel)
Een bijzondere cirkel (1984, uit Natuurgetrouwer, in Vlaamse verhalen na 1965)
Halloween (1985, gedichten bij tekeningen van Sylvia Kristel)
Blindeman (1985, toneel)
Gezegden (1985, gedichten)
Georg Faust (1985, libretto)
De mensen hiernaast (1985, verhalen)
Het weerzinwekkend bezoek (1985, gedichten)
Alibi (1985, poëzie)
De dief van liefde (1985, poëzie)
Gevulde contouren (1985, poëzie)
Mijn honderd gedichten (1986, poëzie)
Oidipoes in Kolonos (1986, toneel)
Hamlet (1986, toneel)
In Kolonos (1986, toneel)
Sonnetten (1986, poëzie)
Bewegen (1986, poëzie)
Evergreens (1986, poëzie)
Château Migraine (1987, verhaal)
Sporen (1987, poëzie)
Hymen (1987, gedichten bij tekeningen van Corneille)
Imitaties (1987, gedichten)
Romeo en Julia (1987, toneel)
Gilles! (1988, toneel)
Een andere keer (1988, verhaal)
Een zachte vernieling (1988, roman)
Het huis van Bernarda Alba (1988, toneel)
Het schommelpaard (1988, toneel)
Woyzeck (1988, toneel)
Toneel I (1988, toneel, heruitgave van Acht toneelstukken)
De zwaardvis (1989, novelle, Boekenweekgeschenk 1989)
Toneel II (1989, toneel)
Het sakrament (1989, filmscenario)
Perte totale (1989, proza en poëzie bij schetsen)
Steeds / Cité (1990, poëzie)
Gedichten (1990, poëzie)
Toneel III (1991, toneel)
Richard Everzwijn (1991, toneel)
Zomernacht (1991, toneel)
Het mondeling verraad (1991, toneel)
Geplette gedaanten (1992, gedichten)
Verroeren (1992, toneel)
Koning Lear (1993, toneel)
10 manieren om naar P.B.S. te kijken (1993, poëzie)
Toneel IV (1993, toneel)
Onder de torens (1993, toneel)
De Sporen (1993, poëzie)
Zij (1993, poëzie)
Belladonna (1994, roman)
Gedichten 1948-1993 (1994, poëzie)
Ach Clemens (1995, gedicht)
De eieren van de kaaiman (1995, toneel)
Borgerocco of De Dood in Borgerhout (1995, libretto)
Et voilà, le travail! (1995, poëzie)
Zoek de zeven (1995, poëzie)
De verlossing (1996, toneel)
De geruchten (1996, roman)
Visite / Winteravond (1996, toneel)
Impromptu (1997, poëzie)
De komedianten (1997, toneel)
Oktober 43 (1998, poëzie)
De aap in Efese (1998, poëzie)
Onvoltooid verleden (1998, roman)
Het laatste bed (1998, novelle)
Voor de reiziger (1998, poëzie)
Het huis van de liefde (1999, poëzie, bloemlezing)
Goede geschiedenissen of een A.B.C. van de kinderheiligen (1999, leesboek en plakboek)
Wreed geluk (1999, poëzie)
Verhalen (1999, verhalen)
Phaedra (1999, toneel)
Toneel (1999, alle toneelstukken, delen I en II)
Een slaapwandeling (2000, novelle)
Een andere keer (2000, verhalen, bloemlezing)
De schrijver. Een literaire estafette (2000, verhalen)
De verlossing (2000, film)
Made in Belgium (2000, poëzie)
De groeten (2001, poëzie)
Sans Merci (2002, poëzie)
Mijn hart en ik (2002, poëzie, bloemlezing)
Ik schrijf je neer (2002, poëzie)
De tafel is leeg (2002, poëzie)
Zeezucht (2003, poëzie)
De verzoeking en andere novellen (2003)