Nederland

}

Nederland

Vlag van Nederland

Wapen van Nederland

Volkslied: Wilhelmus

Officiële landstaal

Nederlands, Fries in provincie Friesland

Hoofdstad

Amsterdam

Regeringsvorm

Land van het Koninkrijk der Nederlanden

Religie

30% Katholiek
20% Protestant
5,7% Moslim
0,6% Hindoe
1,7% Overige gezindten
42% Geen gezindte
(2003, bron: CBS)

Oppervlakte
– % water

41.526 km²
18,41%

Inwoners
– Dichtheid:

16,3 miljoen (2005)
482/km²

Munteenheid

Euro (EUR of €)

Tijdzone

UTC +1

Nationale feestdag

30 april (Koninginnedag) , 5 mei (Bevrijdingsdag)

Web | Code | Tel.

.nl | NLD | 31

Beluister ₊^?

Nederland is een West-Europees land, begrensd door de Noordzee met een totale kustlijn van 451 km, Duitsland en België (landsgrens van 1027 km). De hoofdstad van het land is Amsterdam, de regeringszetel is Den Haag. Andere belangrijke steden zijn: Rotterdam, met een van de grootste havens van de wereld, Utrecht, het verkeersknooppunt van het land, en Eindhoven, de vijfde stad van het land. Nederland vormt samen met het Caribische eiland Aruba en de Nederlandse Antillen het Koninkrijk der Nederlanden. De verhoudingen zijn bepaald in het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden van 1954.

Staatkundige indeling

}

Nederland is onderverdeeld in 467 gemeenten.

Nederland is ingedeeld in twaalf provincies:
Aantal inwoners per provincie (1 januari 2005)
Groningen	575.234
Friesland	642.998
Drenthe	483.173
Overijssel	1.109.250
Flevoland	365.301
Gelderland	1.970.865
Utrecht	1.171.356
Noord-Holland	2.595.294
Zuid-Holland	3.452.323
Zeeland	379.948
Noord-Brabant	2.410.649
Limburg	1.135.962

Bevolking

Nederland heeft ruim 16 miljoen inwoners, en is met 482 inwoners per km² (of 51x51 meter landoppervlak per inwoner) na Monaco (16620 inwoners/km²), Vaticaanstad (2093 inwoners/km²) en Malta (1261 inwoners/km²) het dichtstbevolkte land van Europa en een van de dichtstbevolkte landen ter wereld, nummer 15 op de lijst van soevereine landen. De niet-soevereine staten Gibraltar (4289 inwoners/km²), Guernsey (836 inwoners/km²) en Jersey (782 inwoners/km²) hebben in Europa een hogere bevolkingsdichtheid.

Bevolkingsomvang:	16.292.353 (1 januari 2005)
Waarvan allochtoon:	3.112.431 (1 januari 2005)
Bevolkingsgroei:	ca. 34.675 per jaar
Verstedelijking:	41,5%
Levensverwachting:	mannen: 76,2 jaar vrouwen: 80,9 jaar

Talen

}

De officiële landstaal is het Nederlands. Het Fries is in de provincie Friesland een officiële taal, naast het Nederlands.

Het Gronings, Drents, Stellingwerfs, Sallands, Twents, Veluws en Achterhoeks genieten als dialecten van het Nedersaksisch erkenning als streektaal. Dezelfde erkenning geldt ook voor het Limburgs in de provincie Limburg. Zo'n 17.500 dove en horende Nederlanders gebruiken de Nederlandse Gebarentaal, een taal die nog steeds op erkenning wacht.

Godsdiensten

}

Nederland, van oudsher een christelijk land, is tegenwoordig een van de meest ontkerkelijkte landen in Europa. Ruim 40% van de bevolking rekent zich niet tot een kerkelijke gezindte. Onder de bijna 60% van de bevolking die zich wel tot een kerkelijke gezindte rekent, is de verscheidenheid groot.

De belangrijkste godsdiensten zijn de Rooms-katholieke Kerk (5 miljoen leden), de Protestantse Kerk in Nederland (2,5 miljoen leden) en de verschillende kleine gereformeerde kerkgenootschappen (samen ongeveer 700.000 leden), de islamitische gemeenschap (naar schatting ongeveer 900.000 leden), de hindoeïstische gemeenschap (naar schatting ongeveer 100.000 leden), de boeddhistische gemeenschap (naar schatting ongeveer 80.000 leden) en de joodse gemeenschap (naar schatting ongeveer 40.000 leden). Daarnaast zijn er nog verschillende kleinere godsdiensten, hoofdzakelijk kleine niet-gereformeerde protestantse genootschappen (Remonstranten, Doopsgezinden, Baptisten, Jehovah's getuigen, enz.).

Economie

}

Nederland is een welvarend land met een open economie, die sterk leunt op de buitenlandse handel, met name met Duitsland. De economie wordt getypeerd door stabiele verhoudingen, een gematigde inflatie, een gezond financieel beleid en door zijn belangrijke rol als Europese transportader. Voedselverwerking, chemie, olieraffinage en de fabricage van elektrische apparaten zijn de belangrijkste industriële activiteiten.

Nederland in internationaal verband

Nederland maakt deel uit van de Benelux, de voormalige Europese Economische Gemeenschap (EEG) (als medeoprichter), de West-Europese Unie (WEU), richtte mede de NAVO en de Europese Gemeenschap (EG) op, en stimuleerde de introductie van de euro in 1999 (Verdrag van Maastricht) als munteenheid van de Europese Unie (EU) (waar Nederland ook zelf lid van is). De euro is er sinds 1 januari 2002 de officiële munteenheid. Ook is Nederland lid van de Verenigde Naties sinds de oprichting daarvan (en van VN-organisaties zoals de UNESCO) en de Raad van Europa.

Zie voor verdere informatie: Lijst van internationale organisaties waarvan Nederland lid is

Nederland is thuishaven of gastland van onder meer de volgende internationale instellingen:

Overheid

}

Staatsvorm: constitutionele monarchie, parlementaire democratie.
Staatshoofd: koningin Beatrix (sinds 1980).
Premier: Jan Peter Balkenende.
Zetel van de regering: Den Haag (ook wel 's Gravenhage).

Onafhankelijkheid

}

Eenzijdig uitgeroepen in 1579 (van Spanje). Officieel bekrachtigd in 1648 bij de Vrede van Münster.

Nationale feestdagen

Koninginnedag (30 april, verjaardag van wijlen koningin Juliana, geboren 1909, koningin van 1948 tot 1980 overleden op 20 maart 2004); tevens de dag waarop Beatrix ingehuldigd werd als koningin (1980).
Bevrijdingsdag (5 mei, herdenking van de bevrijding na de Tweede Wereldoorlog in Nederland en Indonesië)

Beschrijving van de vlag

De vlag bestaat uit drie horizontale banen van gelijke hoogte in (van boven naar beneden) de kleuren rood, wit en blauw. De vlag dateert uit 1579, toen de onafhankelijkheid van Nederland werd uitgeroepen en werd officieel goedgekeurd in 1796 en bevestigd als nationaal embleem in 1937.

Het wit en blauw zijn de livreikleuren van het Franse vorstendom Orange, waar het koningshuis van afstamt. Het rood was oorspronkelijk oranje, naar de naam van het vorstendom, maar werd later (in de loop van de 17e eeuw) vervangen door vermiljoenrood, dat tijdens zeeslagen makkelijker te herkennen was. Op feestdagen die te maken hebben met het koningshuis (Huis van Oranje-Nassau) of tijdens diplomatieke reizen naar het buitenland wordt ook wel een oranje wimpel boven de vlag gehangen. Verder wordt het oranje gebruikt als nationale herkenningskleur.

Landschap en klimaat

Nederland bestaat voor het grootste deel uit laaggelegen, vlak kustland en op de zee gewonnen polders; in het zuidoosten is het heuvelachtig.

Laagste punt: gemeente Nieuwerkerk aan den IJssel (Zuid-Holland) -6.74 m.
Hoogste punt: Vaalserberg 321 m.
Natuurlijke rijkdommen: aardgas, aardolie, vruchtbaar land.
Landgebruik: Bouw- en weiland: 25%, permanente bebouwing: 3%, permanente beweiding: 25%, bossen en bosgronden: 8%, overig: ca. 39% (1996). Geïrrigeerd land: ca. 6.000 km² (1996).
Rivieren: Drie grote Europese rivieren (Rijn, Maas en Schelde) monden uit in Nederland. Andere grote rivieren zijn de Waal en de IJssel, beide aftakkingen van de Rijn.
Natuurlijke bedreiging: overstroming door zee en rivieren.
Klimaat: Gematigd zeeklimaat. Koele zomers en zachte winters.

Korte ontstaansgeschiedenis van het landschap in Nederland

Het Pleistoceen

Aan het begin van het Pleistoceen (ongeveer 1,6 miljoen jaar geleden), (de Neanderthalers leefden vanaf ongeveer 200.000 tot 30.000 jaar geleden) golfde de zee tot aan de Ardennen, het leisteenplateau van de Rijn en het Teutoburgerwoud, waarbij enkele hoger gelegen gebieden als Zuid-Limburg en Winterswijk boven water bleven. De Rijn, Maas en Schelde, maar vooral ook de niet meer bestaande rivier de Eridanos uit Scandinavië brachten veel puin aan, zodat een geweldige delta aan de mondingen ontstond: het Rijn-Maasdiluvium. Toen het peil van de oceaan door de ijsvorming daalde, mondde de Rijn bij de Doggersbank in zee uit. In de ijstijd kwam het Scandinavische landijs tot ver in Nederland en legde een laag Scandinavisch diluvium op het Rijn-Maasdiluvium. Na de ijstijd smolt het landijs, stroomde de Noordzee vol en overstroomde de delta tot de grens der diluviale gronden, dat is Winschoten, Dokkum, Zwolle, het Gooi, de Langstraat, Bergen op Zoom. In het ondergelopen gebied bleven eilanden als Texel, Urk, Gaasterland en Vollenhove liggen.

Het Holoceen

Er bezonk zand uit de zee en toen de banken droogvielen vormden zich daarop de duinen. Achter de duinen ontstond een strandmeer of haf, waarvan de bodem bedekt werd met zeezand en klei; dode planten veroorzaakten een laag veen. Rond het begin van onze jaartelling ontstond het Flevomeer. In de Middeleeuwen braken de duinen op sommige plekken door en in het haf ontstonden de Wadden, de Zuiderzee en de Zeeuwse wateren. Het veen werd bedekt door zeeklei of bleef achter de duinen behouden, zoals in Holland, Utrecht, Friesland, Overijssel, achter Gaasterland en Vollenhove. De nieuwe zeeklei ligt het hoogst in Groningen en Zeeland door het verschil in eb en vloed. Rijn, Maas en Schelde maakten brede geulen en na overstromingen bezonk er rivierklei, hetgeen ook gebeurde langs de Vecht en andere kleinere rivieren (bijvoorbeeld de Aa in Noord-Brabant).

Geschiedenis

}

ImageSize = width:750 height:220 PlotArea = left:0 right:40 top:30 bottom:30 TimeAxis = orientation:horizontal DateFormat = yyyy

Period = from:1450 till:2015 AlignBars = early ScaleMajor = unit:year increment:50 start:1475

Colors = id:Habsburg value:rgb(1,0.7,0.7) # light red id:Lage_landen value:rgb(1,0.7,0.7) # light red id:Koninkrijk_Holland value:rgb(1,0.7,0.7) # light red id:Ver_Koninkrijk value:rgb(1,0.7,0.7) # light red id:Nederland value:rgb(1,0.7,0.7) # light red id:België value:rgb(1,0.7,0.7) # light red id:Luxemburg value:rgb(1,0.7,0.7) # light red

Define $dx=-3

PlotData =

bar:Habsburg width:20 color:red shift:($dx,-20) from:1477 till:1555 color:yellow at:1475 text:" Habsburgse Ned." shift:($dx,-5)

bar:Lage_landen width:20 color:red shift:($dx,-20) from:1579 till:1795 color:orange from:1795 till:1806 color:redorange at:1580 text:" Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden" shift:($dx,-5) at:1795 text:" Bataafse Republiek" shift:($dx,-5)

bar:Koninkrijk_Holland width:20 color:red shift:($dx,-20) from:1806 till:1810 color:red at:1806 text:" Koninkrijk Holland" shift:($dx,-5)

bar:Ver_Koninkrijk width:20 color:red shift:($dx,-20) from:1813 till:1830 color:redorange at:1815 text:" Ver. Kon. der Nederlanden " shift:($dx,-5)

bar:Nederland width:20 color:red shift:($dx,-20) from:1830 till:2005 color:green at:1850 text:" Koninkrijk der Nederlanden" shift:($dx,-5)

bar:België width:20 color:red shift:($dx,-20) from:1830 till:2005 color:drabgreen at:1840 text:" België" shift:($dx,-5)

bar:Luxemburg width:20 color:red shift:($dx,-20) from:1890 till:2005 color:powderblue2 at:1900 text:" Gr. Luxemburg" shift:($dx,-5)

Het Koninkrijk der Nederlanden verkreeg zijn huidige status als constitutionele monarchie in 1815 onder koning Willem I. Het grondgebied van Nederland, België en Luxemburg werd officieel aan het Koninkrijk toegewezen, hoewel Luxemburg als deel van de toenmalige Duitse Bond met Nederland verenigd was door middel van een personele unie.

In 1830 scheidde België zich van Nederland af en werd een zelfstandig koninkrijk. Limburg en Brabant werden bij deze splitsing opgedeeld. Luxemburg werd een zelfstandig groothertogdom in 1890, toen met de dood van koning Willem III de Ottoonse tak van de Nassaus uitstierf in de mannelijke linie. De Nederlandse kroon ging over op de vrouwelijke erfgenaam, koningin Wilhelmina, maar Luxemburg ging over op de Walramse tak van het huis Nassau, omdat daar de Salische opvolgingswet (alleen mannen op de troon) gold.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog bleef Nederland neutraal, maar tijdens de Tweede Wereldoorlog leed het onder vijf jaar Duitse bezetting. Tijdens de aanval van Duitsland op Nederland werd Rotterdam gebombardeerd, waarbij het centrum bijna geheel verwoest werd. Ruim 100.000 Nederlandse joden werden door de Duitsers en hun handlangers vermoord.

Na de oorlog begon, met behulp van de Marshallhulp uit de Verenigde Staten van Amerika, de wederopbouw, die tot grote welvaart leidde en waardoor Nederland een modern, geïndustrialiseerd land werd. Tegelijkertijd deed Nederland geleidelijk afstand van zijn positie als koloniale macht.

In 1951 was Nederland medeoprichter van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, welke uiteindelijk uitgroeide tot de Europese Unie. In 2002 verving Nederland de eigen munt, de gulden, samen met de meeste andere EU-landen door de Europese munt, de euro.

In 1953 werd Nederland getroffen door een watersnoodramp. Als reactie hierop werden de Deltawerken (voltooid in 1986) en de Maeslantkering (voltooid in 1994) gebouwd.

De naam Nederland

Het huidige Nederland bestaat pas sinds 1830, na de afscheiding van België. Daarvoor werden er verschillende namen gebruikt om het gebied of delen van het huidige gebied aan te duiden, zoals de Lage Landen (in het Frans Pays-Bas), de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, de Bataafse Republiek en het Koninkrijk Holland in de Franse tijd.

Dit heeft tot gevolg dat in andere talen verschillende namen voor Nederland worden gebruikt.

Variaties van Nederland: Nederland, Niðerlandu, هولندا, Nederlandene, Niederlande, Netherlands, Nederlande, Nederlân, Nederland, Nederlando, Nederlandia, Nederland, Nīderlande, Nederland, Nedderlannen, Nederland, Nederländerna, Нидерланды, Netherlands, Нідерланди, ประเทศเนเธอร์แลนด์, ნიდერლანდი transliteratie Niderlandi, 네덜란드 transliteratie nedeorlandeu.

Variaties van Lage Landen of Pays-Bas: Países Baxos, Països Baixos, Países Bajos, Pays-Bas, Países Baixos, Paesi Bassi, Países Baixos, Bas Payis.

Variaties van Holland: Holanda, Холандия, Holland, Holland, הולנד, Hollandia, Holland, Olandija, Холандија, Holandia, Hollánda, Holandsko, Холандија, Hà Lan, 荷兰 (hélán).

Overige: Nizozemsko, Yr Iseldiroedd, هلند, Alankomaat, An Ísiltír, 𐌽𐌹𐌸𐌴𐍂𐌰𐌻𐌰𐌽𐌳, Nizozemska, Belanda, オランダ, Belanda, Ompa Atoyaapan, Ţările de Jos, Nizozemska, Kē-tē-kok.

Meer over Nederland

Externe links

Officiële sites

Officiële website van de Nederlandse overheid

Overig

Open Directory Project: Nederland

Voor woordenboekinformatie, zie de pagina Nederland op WikiWoordenboek

Nederlandse provincies

Drenthe	Flevoland	Friesland	Gelderland	Groningen	Limburg
Noord-Brabant	Noord-Holland	Overijssel	Utrecht	Zeeland	Zuid-Holland

Europese Unie (EU)
België \| Cyprus \| Denemarken \| Duitsland \| Estland \| Finland \| Frankrijk \| Griekenland \| Hongarije \| Ierland \| Italië \| Letland \| Litouwen \| Luxemburg \| Malta \| Nederland \| Oostenrijk \| Polen \| Portugal \| Slovenië \| Slowakije \| Spanje \| Tsjechië \| Verenigd Koninkrijk \| Zweden Landen van de wereld \| Europa \| OVSE \| Raad van Europa

Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO)
België \| Bulgarije \| Canada \| Denemarken \| Duitsland \| Estland \| Frankrijk \| Griekenland \| Hongarije \| IJsland \| Italië \| Letland \| Litouwen \| Luxemburg \| Nederland \| Noorwegen \| Polen \| Portugal \| Roemenië \| Slovenië \| Slowakije \| Spanje \| Tsjechië \| Turkije \| Verenigd Koninkrijk \| Verenigde Staten van Amerika

Gebiedsdelen van het Koninkrijk der Nederlanden
Aruba \| Nederland \| Nederlandse Antillen

Door hier te klikken kunt u dit artikel beluisteren ^{(help of meer info)}. Na het opnemen kan het artikel gewijzigd zijn, waardoor de tekst van de opname wellicht verouderd is.