Nikita Chroesjtsjov
Nikita Sergejevitsj Chroesjtsjov (Russisch: Никита Сергеевич Хрущёв - uitspraak in het Russisch)
(17 april 1894 – 11 september 1971) was een Sovjet politicus en partijleider van de Communistische partij in de USSR van 7 september 1953 tot 14 oktober 1964. Chroesjtsjov leidde de Sovjet-Unie na Josif Stalin.
Nikita Chroesjtsjov, die uit een Oekraïnse boerenfamilie stamde, werd geboren in Kalinovka in de Russische oblast Koersk en leerde voor pijpenlegger, Hij werkte ook als zodanig in verschillende mijnen. Tijdens de Russische revolutie vocht hij in het Rode Leger. Hij steeg in de partijhiërarchie tot aan het politbureau. Tijdens de Tweede Wereldoorlog diende hij met een rang die gelijkstaat aan die van luitenant-generaal.
Na de dood van Stalin schokte Chroesjtsjov de gedelegeerden van het 20e partijcongres op 23 februari 1956 door publiekelijk de cultus rond Stalin aan de kaak te stellen, en Stalin te beschuldigen van massamoord tijdens de grote zuiveringen. Hierdoor maakte hij zich onbemind bij de conservatieve fractie van de Partij. Hij werd niettemin premier op 27 maart 1958, na een serie langdurige en complexe manoeuvres, waarvan vooral de uitschakeling van de meest voor de hand liggende opvolger van Stalin, Beria, het hoofd van de KGB, belangrijk was.
Chroesjtsjov was eigenzinnig en impulsief; hoewel hij minder een terreurbewind voerde dan Stalin regeerde ook hij wel degelijk met een ijzeren vuist.
Chroesjtsjov werd door zijn politieke tegenstanders beschouwd als een platvloerse, onbeschaafde boer, met de reputatie van het onderbreken van sprekers met beledigende opmerkingen. In een vergadering van de Verenigde Naties op 12 oktober 1960 werd hem door de Filipijnse afgevaardigde Lorenzo Sumulong gevraagd hoe hij kon protesteren tegen het westerse kapitalistische imperialisme terwijl de Sovjet-Unie op dat moment in snel tempo bezig was Oost-Europa te assimileren. Hij barstte in woede uit en riep tegen Sumulong dat hij "een eikel, een verrader en een lakei van het imperialisme" was, en trok daarna zijn schoen uit om er herhaaldelijk mee op de tafel te timmeren. Het Politburo ging door de grond.
Tijdens een topontmoeting van de grote vier in Parijs op 16 mei 1960 eiste Chroesjtsjov een verontschuldiging van president Dwight D. Eisenhower van de Verenigde Staten voor de vluchten van de U-2 spionagevliegtuigen over de Sovjet-Unie. Eisenhower ontkende dat zulke vluchten plaatsvonden, waarop Chroesjtsjov een gevangen piloot uit de hoed toverde die bij zo'n vlucht was neergeschoten. Eisenhower had er tevergeefs op gerekend dat de piloot van het neergeschoten toestel, Gary Powers, zelfmoord zou plegen liever dan zich te laten gevangen nemen, en leed een groot gezichtsverlies.
Chroesjtsjov werd in 1964 afgezet, vooral ten gevolge van de Cubaanse raketcrisis en zijn persoonlijk optreden, die door de Partij beide als gezichtsverlies voor de Sovjet-Unie werden ervaren. Na zeven jaar huisarrest stierf hij in zijn huis in Moskou, USSR (nu Rusland) op 11 september 1971. Hij ligt begraven op het kerkhof Novodevitsji in Moskou.
Belangrijkste daden als Sovjetleider
Chroesjtsjov werd in 1964 opgevolgd door Leonid Brezjnev
|
ImageSize = width:550 height:150
PlotArea = width:530 height:40 left:10 bottom:30
DateFormat = yyyy
Period = from:1919 till:1991
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:5 start:1920
- there is no automatic collision detection,
- so shift texts up or down manually to avoid overlap
Define $dy = 45
Define $dys = 72
PlotData=
bar:Leaders color:red width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:S
from:start till:1922 shift:(-10,$dy) text:Vladimir~Iljitsj~Lenin
from:1922 till:1953 shift:(-5,$dy) text:~Jozef~Stalin
from:1953 till:1964 shift:(-32,$dy) text:~Nikita~Chroesjtsjov
from:1964 till:1982 shift:(-25,$dy) text:~Leonid~Brezjnev
from:1982 till:1984 shift:(-45,$dy) text:~ Joeri~Andropov
from:1984 till:1985 shift:(-24,$dys) text:~Konstantin~Tsjernenko
from:1985 till:end shift:(-27,$dy) text:~Michail~Gorbatsjov
|