Sociaal Progressief Alternatief
Socialistische Partij Anders (sp.a), ook wel
Sociaal Progressief Alternatief, is een sociaaldemocratische politieke partij uit
Vlaanderen die 67.641 leden telt (cijfers voor
2004).
Bij de laatste Vlaamse en Belgische verkiezingen vormden de 'Vlaamse socialisten' een kartel met de links-liberale partij SPIRIT. Anno 2005 leveren ze samen verschillende ministers en staatssecretarissen, zowel in de Vlaamse als in de Belgische regering.
De huidige voorzitter van de partij is Johan Vande Lanotte. Hij volgt, na de voorzittersverkiezing in oktober 2005, Caroline Gennez op. Zij werd tijdelijk aangesteld na de beslissing van Steve Stevaert om gouverneur van Limburg te worden.
Onder Steve Stevaert werkte de partij verder aan de vernieuwing en verbreding die door voorganger Patrick Janssens (nu burgemeester van Antwerpen) was ingezet, onder meer met een ideologische herbronning (Het Groot Onderhoud), de naamsverandering van SP naar sp.a (SP Anders) in 2002 en de samenwerking met het links-liberale SPIRIT. Een bekende ondertitel van sp.a is Sociaal Progressief Alternatief, wat vaak verward wordt met de betekenis van de afkorting.
Het puntje in sp.a moet het onderscheid maken met de Belgische gemeente Spa en met bronwaterfabrikant Spa Monopole SA.
Naast Janssens en Stevaert wordt vooral minister Frank Vandenbroucke (politicus) erkend als een kopstuk van de partij. Ondertussen schuift de partij ook nieuwe personen naar voren, waaronder: Bruno Tobback, Peter Vanvelthoven, Kathleen Van Brempt en Freya Van den Bossche, die allen minister zijn.
Geschiedenis
Voor de geschiedenis vòòr 1977, zie:
In 1977 splitste de unitaire BSP-PSB zich in twee onafhankelijke partijen in Wallonië en Vlaanderen, die voortaan respectievelijk Parti Socialiste (PS) en Socialistische Partij (SP) heetten. Door een ruzie binnen deze partij (SP-PS) trokken in 1978 de Waalse socialisten zich terug en werd de naam van de SP vervangen door de naam Vlaamse Socialisten. Aldus gingen meer dan 100 jaar na de stichting van de Vlaamsche Socialistische Partij de Vlaamse en de Waalse socialisten opnieuw hun eigen weg. In 1980 veranderde de partij de naam weer terug en werd weer de Socialistische Partij (SP).
Achter partijkopstuk Karel Van Miert schaarde zich in het begin van de jaren tachtig een generatie zogenaamde 'jonge Turken', partijvernieuwers. Hun optreden in de oppositieperiode van 1981 tot 1987 bracht een andere manier van politiek bedrijven. Het Doorbraakmanifest werd onder hun invloed vergezeld van een interne partijvernieuwing: pragmatisch radicalisme en levenbeschouwelijke openheid en diversiteit werden statutair verankerd in de organisatie van de partij.
De SP had inmiddels een lange periode van besturen achter de rug als coalitiepartner van de ogenschijnlijk eeuwige regeringspartij CVP. België werd in die dagen een CVP-staat genoemd waarin corruptie politieke benoemingen en cliëntelisme hoogtij vierden. In die hoedanigheid kwam de partij in 1995 in opspraak met de zaak rond smeergeld voor Agusta-helikopters, een zaak die de toenmalige NAVO-secretaris-generaal, ex-partijvoorzitter en ex-minister Willy Claes de kop kostte. Louis Tobback redde de partij tijdelijk door campagne te gaan voeren met als thema 'Uw sociale zekerheid'.
De affaire Dutroux in 1996, gevolgd door de Witte Marsen zetten het land en de politiek op z'n kop. In 1999 volgt de dioxinecrisis. Ook de SP leidt er zwaar onder: vele politieke kopstukken moeten opstappen. In 1999 komt er een paarsgroene federale regering. De partij herstelt daarna van de zware klappen. Onder Steve Stevaert populariseerde de SP en opende ze een brug naar gelovigen, onder meer door Staf Nimmegeers op te nemen in de partij. Stevaert schreef in 2004 een boek over geloven.
In 2002 verandert de partij de naam in Socialistische Partij Anders of ook wel Sociaal Progressief Anders. Nog datzelfde jaar sluit de partij een kartel met het links-liberale regionalistische splinterpartijtje SPIRIT, een afsplitsing van de ter ziele gegane Vlaams-nationalistische Volksunie. In 2003 scoort de kartellijst een overwinning bij de federale verkiezingen en vormt een paarse regering. In 2004 worden ook de Vlaamse verkiezingen goed doorlopen waardoor ook in de Vlaamse Regering zitting genomen kan worden.
De partij is vertegenwoordigd in de Europese Commissie en het Europees Parlement, de Vlaamse Regering en federale regering, vijf Vlaamse provincieraden en komt op in ongeveer 260 gemeenten.
Een uitgebreid overzicht van de geschiedenis van de partij èn haar voorgangers is te vinden op de site van de partij.
Sp.a heeft ook een jongerenafdeling: Animo.
Externe links
- http://www.s-p-a.be/
- http://www.animoweb.be/
- www.amsab.be Algemeen instituut dat gegevens verzamelt over progressieve sociale bewegingen, waaronder SP.A