|
Suriname
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |
| } |
|
Republiek Suriname | |||
| |||
| Volkslied: God zij met ons Suriname | |||
| Officiële landstaal | Nederlands | ||
| Hoofdstad | Paramaribo | ||
| Regeringsvorm | Republiek | ||
| Religie | christendom 41%, hindoeïsme 20%, islam 13% | ||
| Oppervlakte – % water | 163.820 km² 1,1% | ||
| Inwoners – Dichtheid: | 487.024 (2004) 3,0/km² | ||
| Munteenheid | Surinaamse dollar (SRD) | ||
| Tijdzone | UTC -3 | ||
| Nationale feestdag | 25 november | ||
| Web | .sr | ||
Suriname (Republiek Suriname; Surinaams: Sranan) is een republiek aan de noordoostkust van Zuid-Amerika. Het grenst in het oosten aan Frans-Guyana, in het westen aan Guyana (voormalig Brits Guiana), in het zuiden aan Brazilië en in het noorden aan de Atlantische Oceaan. Suriname heeft zowel met Guyana als met Frans-Guyana een grensgeschil. Het land is 163.820 km² groot en heeft een kustlijn van 386 km.
Hoofdartikel: Geschiedenis van Suriname
Aan het einde van de Tweede Engelse Oorlog in 1667 werd in het Verdrag van Breda vastgelegd dat de Nederlandse kolonie Nieuw Nederland (de huidige staat New York), geruild zou worden met het destijds Britse Suriname. De naburige koloniën Berbice en Essequibo, ongeveer het huidige Guyana, werden reeds enkele decennia gekoloniseerd door Nederlanders. Suriname, Berbice en Essequibo vormen het zogenaamde Nederlands Guiana. Nederlands Guiana werd in 1815 nog eens verdeeld in Suriname, dat in Nederlands bezit bleef, en het huidige Guyana, dat een Britse kolonie werd, Brits Guiana. In 1954 verkreeg Suriname een semi-autonome status binnen Koninkrijksverband. Op 25 november 1975 werd Suriname onafhankelijk. Gouverneur Ferrier, premier Den Uyl en Koningin Juliana ondertekenden het verdrag. Sindsdien is de officiële benaming Republiek Suriname. Van 1980 tot 1989 was Suriname een dictatuur onder legerleider Desi Bouterse. Sindsdien is Suriname gaandeweg gestabiliseerd, al bleven de banden met Nederland enigszins stroef.
Zie ook: Lijst van gouverneurs en presidenten van Suriname
De hoofdstad van Suriname is Paramaribo. De plaatsen Nieuw-Nickerie ten westen van Paramaribo, en Albina, dat gelegen is aan de oostelijke grensrivier de Marowijne, zijn dorpen van enige allure, hoewel Albina tijdens de binnenlandse oorlog vrijwel geheel werd verwoest en de opbouw zeer moeizaam verloopt.
Belangrijke rivieren zijn de Suriname, de Coppename, de Tapanahoni, de Saramacca en de Corantijn, die de grens met Guyana vormt. Alle rivieren lopen van het zuiden naar het noorden.
De noordelijke strook van 26 tot 100 km breed is moerasgebied (zwamp).
Het middengedeelte van Suriname bestaat uit een laag, glooiend bosland, dat door houtkap her en der dreigt te veranderen in savanne.
In de zuidelijke helft van het land liggen drie omvangrijke gebergteketens, het Oranjegebergte, Wilhelminagebergte en het Eilerts de Haangebergte (genoemd naar een Nederlandse ontdekkingsreiziger uit de 19e eeuw). De hoogste top is de Julianatop (1230 meter).
Suriname heeft een tropisch regenwoudklimaat, met een grote- en kleine regentijd en kent een grote verscheidenheid aan flora en fauna. Nog altijd is het overgrote deel van Suriname met oerwoud bedekt. Het is daarom een geliefd studieoord voor biologen uit de gehele wereld. Op het strand bij Galibi bevinden zich bijzondere populaties zeeschildpadden. Er zijn bedreigingen voor de natuur, met name door de ontbossing en door verontreiniging als gevolg van kleinschalige mijnbouw (met name goudwinning). Suriname heeft echter een lange historie op het gebied van natuurbescherming en ook op dit moment zijn er verschillende organisaties actief, zoals Stinasu, 's Lands-bosbeheer en wwf-guiana's.
Hoofdartikel: Districten van Suriname
Suriname is onderverdeeld in tien districten: Paramaribo, Nickerie, Coronie, Saramacca, Wanica, Commewijne, Marowijne, Brokopondo, Para en Sipaliwini.
Staatsvorm: constitutionele democratie. De grondwet dateert van 30 september 1987. Normaliter worden eens per vijf jaar landelijke parlementsverkiezingen gehouden. Suriname heeft een éénkamerparlement, De Nationale Assemblee. De Nationale Assemblee kiest met tweederde meerderheid de president. Het ministerskabinet wordt door de president samengesteld. In bijzondere gevallen komt de Volksvergadering bijeen; deze bestaat uit 879 leden van de verschillende volksvertegenwoordigingen. Deze volksvergadering komt o.a. bijeen als de assemblee geen tweederde meerderheid heeft voor een presidentskandidaat.
Het rechtssysteem is gebaseerd op het Nederlands juridisch systeem, zij het dat er duidelijke verschillen zijn op enkele punten. Zo wordt het Hindoestaanse huwelijk ook als rechtsgeldig huwelijk erkend.
Staatshoofd (zijnde president) én regeringsleider vanaf mei 2005 is Ronald Venetiaan. Vice-president is Ramdien Sardjoe.
(Voormalige) presidenten en premiers/vice-presidenten: Jopie Pengel, Jules Sedney, Johan Ferrier, Henck Arron, Henck Chin a Sen, Errol Alibux, Wim Udenhout, Pretaap Radhakishun, Ramsewak Shankar, Johan Kraag, Ronald Venetiaan en Jules Wijdenbosch.
Politieke partijen die deelnamen aan de verkiezingen in mei 2005 en hun zetelaantal in de Nationale Assemblee (51 zetels):
Suriname beschikt over het Nationale Leger, dat tevens een bescheiden marine- en luchtmacht omvat. Oproepbaar en getraind: circa 7000 man. Voor civiele ordehandhaving: de burgerlijke politie.
De meeste van de 487.024 (2004) inwoners wonen in het noorden van het land, in de districten Paramaribo, Wanica en Nickerie. Het dunstbevolkste district is Sipaliwini, dat het grootste deel van het binnenland omvat.
De Surinaamse bevolking bestaat uit een mengsel van verschillende etnische groepen:
Bij de zevende volkstelling in 2004 waren de verhoudingen tussen de grootste bevolkingsgroepen als volgt:
De bevolkingsgroepen onderling zijn op cultureel, politiek en sociaal niveau weinig geassimileerd. Dit is grotendeels een gevolg van de koloniale arbeidspolitiek, die gericht was op het behoud van het plantagesysteem. Vooral het politiek toneel wordt sinds jaar en dag achter de schermen beheerst door een strijd om de macht tussen de grootste bevolkingsgroepen: de Creolen, de Hindostanen en de Javanen. Religieuze en etnische scheidslijnen lopen vrijwel parallel.
In Nederland leven circa 350.000 Surinamers, waarvan velen na de onafhankelijkheid, na de militaire coup van 1980 of na de Decembermoorden van 1982 uit Suriname vertrokken. De meeste van hen zijn met redelijk succes in de Nederlandse samenleving geïntegreerd. Voor de Surinaamse samenleving betekende deze uittocht evenwel een gevoelige aderlating: onder de emigranten was veel geschoold kader en slechts een handjevol daarvan kwam later terug. Dit had een enorme remmende werking op velerlei gebied (braindrain).
Denise Jannah, Gerda Havertong, Helen Kamperveen, Manoushka Zeegelaar-Breeveld, Howard Komproe, Jörgen Raymann
Enkele belangrijke schrijvers zijn: Anton de Kom, Albert Helman, Hugo Pos, Astrid Roemer, Edgar Cairo, Clark Accord. Zie verder de Lijst van Surinaamse schrijvers.
In Suriname worden twintig talen gesproken. De officiële taal is het Nederlands. De lingua franca Sranan (in de volksmond Surinaams), wordt als volkstaal tegenwoordig door vrijwel elke Surinamer gesproken.
Andere talen (het aantal vermelde sprekers is een ruwe schatting):
Qua aantallen sprekers zijn derhalve de belangrijkste talen in Suriname achtereenvolgens het Nederlands, het Sranan Tongo, het Sarnami Hindostani, en het Javaans.
Sinds 2005 is Suriname lid van de Nederlandse Taalunie. Meer dan 500 woorden uit het Surinaams-Nederlands zijn dan ook in de nieuwste versie van het Groene Boekje opgenomen.
| Wikibooks heeft een cursus over dit onderwerp: Cursus Allochtone talen in Suriname (in opbouw) |
Bij de zevende volkstelling in 2004 was de verhouding tussen de godsdiensten als volgt:
Suriname is zeer rijk aan natuurlijke hulpbronnen en wordt op grond daarvan wel als zeventiende land op de lijst van rijkste landen geplaatst. De natuurlijke hulpbronnen omvatten onder andere hout, bauxiet, goud en porseleinaarde (kaolien). Ook bevinden er zich kleine hoeveelheden nikkel, koper, platina en ijzererts.
De grootste pijler van de Surinaamse economie is de winning van bauxiet door Suralco en Billiton bij het plaatsje Moengo, niet ver van Albina. Van de Surinaamse export komt 70 procent op rekening van het bauxiet. Aanverwante industrie: aluinaardefabriek en aluminiumsmelterij (Billiton en Alcoa). Ten zuiden van Paramaribo is door de aanleg van een stuwdam in de rivier de Suriname het Prof. Dr. Ir. W.J. van Blommesteinmeer ontstaan; een waterkrachtcentrale gevoed door het meer, levert elektriciteit, onder meer voor de productie van aluminium. Bouwonderneming: Alcoa.
Andere takken van de economie zijn landbouw en visserij, houtwinning (Bruynzeel) en handel.
Landbouwproducten: rijst, bacoven (bananen), palmpitten, kokosnoten, pinda's, rundvlees, kippen, bosproducten, garnalen.
Export: onder meer rijst, garnalen, bacoven en palmolie.
Import: Consumptiegoederen, olieproducten, voedingsmiddelen, katoen, productiemiddelen.
Munteenheid: de Surinaamse dollar (=100 cent); code: SRD. Per 1 januari 2004 is de Surinaamse gulden als munteenheid vervangen door de Surinaamse dollar. De koers is met een factor duizend teruggebracht. Duizend Surinaamse guldens is dus 1 Surinaamse dollar geworden. Een eigenaardig bijeffect is dat het oude muntgeld, dat door de devaluatie niet meer werd gebruikt, opeens het duizendvoudige waard is geworden.
Gratis en verplicht voor kinderen tussen 6 en 12 jaar. 93% van de totale bevolking kan lezen en schrijven. Suriname heeft sinds 1967 een universiteit, de 'Anton de Kom Universiteit'. Een probleem is het chronisch tekort aan onderwijzend personeel, vooral voor scholen in het binnenland.
Academisch Ziekenhuis Paramaribo. Problemen in de gezondheidszorg zijn grotendeels te wijten aan gebrek aan overheidsgelden; aan de emigratie van artsen en verplegend personeel (braindrain); en aan de gebrekkige transportmogelijkheden.
Pagina geladen in 0.466 seconden.
Terug naar boven | Sitemap bekijken | Hulp
Copyright:
Wikipedia informatie over Suriname –
De rechten van dit artikel vallen onder de
GNU Vrije Documentatie Licentie.
Het gebruikt materiaal uit
Wikipedia artikel "Suriname". Meer over Wikipedia
Arts & Crafts | Australia Travel | Autos | Books | Business | Career & Jobs | Cars | Computer/Tech | Education | Entertainment | Family & Relationships | Finance | Food | Health | Home & Garden | Hotel Bookings | India | Internet | Law | Malaysia | Medical | Money | Pets | Real Estate | Self Help | Sports | Travel | Women
