Tsjechoslowakije

Československo
}}	}}
Hoofdstad	Praag
Regeringsvorm	Republiek, federatie
Staatshoofd	President
}	n.v.t.
Bestaan	1918-31 december 1992
Ontstaan uit	Oostenrijk-Hongarije
Opgegaan in	Tsjechië en Slowakije
Oppervlakte	127.900 km²
Inwoners
Taal	Tsjechisch, Slowaaks
Religie
Munteenheid	Tsjechoslowaakse kroon
}	}}
}	}}

Tsjechoslowakije was een republiek in Midden-Europa, ontstaan uit het uiteenvallen van de Donau-monarchie (Oostenrijk-Hongarije) na de Eerste Wereldoorlog. Op 1 januari 1993 werd zij (vreedzaam) opgedeeld in Tsjechië en Slowakije.

Ze ontstond als staat na het uiteenvallen van Oostenrijk-Hongarije, toen men de Oostenrijkse delen Bohemen en Moravië samen plaatste met de Hongaarse delen Slowakije en Roethenië (Roethenië werd in 1939 bezet door Hongarije. Na de Tweede Wereldoorlog werd Roethenië geannexeerd door de Sovjet-Unie.)

Tsjechoslowakije is nooit echt een stabiele staat geweest maar er was altijd een sterk nationaal besef, ondanks de etnische diversiteit van het land. Adolf Hitler maakte hier handig gebruik van (o.a. van de Duitse minderheid in Sudetenland en het onafhankelijkheidsstreven van Slowakije) om in 1939 Tsjechië te bezetten en toe te voegen aan Duitsland.

Na de oorlog werd de staat Tsjechoslowakije hersteld, en ze kwam snel onder communistische heerschappij, al kende ze een opvallende politieke geschiedenis binnen het Oostblok (zie ook De Praagse Lente).

In 1990 werden voor het eerst vrije verkiezingen gehouden sinds de Tweede Wereldoorlog, waarbij de communistische partij massaal werd afgestraft (slechts 14% van de stemmen). Onder leiding van Václav Havel, wordt deze periode gezien als de "fluwelen revolutie".

Met het wegvallen van de dictatuur zagen de Slowaken hun kans schoon om meer autonomie te eisen, want onder het communisme was de federale structuur van Tsjechoslowakije al te vaak een lege doos gebleken. De Slowaken, onder leiding van Vladimír Mečiar (die een coalitie vormde met de SNS) eisten een confederale staatsstructuur, maar kregen een njet van de Tsjechische minister-president Václav Klaus, die de Slowaken voor de keus stelde: ofwel een sterke federatie, ofwel separatisme.

Slowakije verklaarde zich op 17 juli 1992 soeverein, nam op 3 september een eigen grondwet aan en officieel splitste het land op 1 januari 1993. De splitsing werd uitgebreid gevierd in Slowakije, in Tsjechië waren er geen feestelijkheden.

Presidenten van Tsjechoslowakije

• Tomáš Masaryk (1918-1935) partijloos
• Eduard Beneš (1935-1938) NSP
• Emil Hácha (1938-1945) partijloos
• Eduard Beneš (1945-1948) partijloos
• Klement Gottwald (1948-1953) KSČ
• Antonín Zápotocký (1953-1957) KSČ
• Antonín Novotný (1957-1968) KSČ
• Ludvík Svoboda (1968-1975) KSČ
• Gustáv Husák (1975-1989) KSČ
• Marián Čalfa (1989) a.i. KSČ
• Václav Havel (1989-1992) Burgerforum
• Jan Stráský (1992) a.i. Burger Democratische Unie

Secretarissen-generaal van de Tsjechoslowaakse Communistische Partij (KSČ)

• Rudolf Slánský (1945-1951)
• Klement Gottwald (voorzitter) (1951-1953)
• Antonín Novotný (1953-1968)
• Alexander Dubček (1968-1969)
• Gustáv Husák (1969-1987)
• Miloš Jakeš (1987-1989)
• Karel Urbánek (1989)
• Ladislav Adamec (voorzitter) (1989-1990)

Warschaupact (1955-1991)
Albanië |  Bulgarije |  Duitse Democratische Republiek |  Hongarije |  Polen |  Roemenië | Sovjet-Unie | Tsjechoslowakije