|
Utrecht (stad)
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||
Utrecht is de hoofdstad van de gelijknamige provincie en de vierde stad van Nederland. De stad is zeer centraal gelegen op een knooppunt van weg-, spoor- en waterwegen, waardoor het een toonaangevende beurzen- en conferentiestad is. De stad huisvest de grootste universiteit van Nederland en het hoofdkantoor van de Nederlandse Spoorwegen. Utrecht is de zetel van een oud-katholieke en van een rooms-katholieke aartsbisschop (zie aartsbisdom Utrecht). Het is een van de oudste steden van Nederland met een belangrijk historisch centrum. Vanwege de Domtoren, waarmerk van de stad en met 112,30 meter de hoogste kerktoren van Nederland, wordt de stad ook wel de Domstad genoemd.
De stad Utrecht valt bestuurlijk samen met de gemeente Utrecht. De gemeente telt 277.426 inwoners (1 juni 2005) en heeft een oppervlakte van 99,32 km² (waarvan 2,97 km² water).
Omdat de gemeente samenvalt met de stad, zijn er officieel geen andere kernen. Toch worden de dorpen Vleuten, De Meern en Haarzuilens (wijk Vleuten-De Meern), nog steeds als dorp gezien en dus niet als onderdeel van de stad Utrecht. Deze dorpen hebben ook hun postadressen en andere kenmerken van een apart dorp behouden. Er is echter geen dorpshuis in Vleuten, maar een wijkbureau in het oude gemeentehuis van de voormalige gemeente Vleuten-De Meern.
Burgemeester van de gemeente Utrecht is, anno 2005, Mevr. mr. A.H. Brouwer-Korf.
Utrecht ligt centraal in Nederland en in de provincie Utrecht. De stad is ontstaan aan de Rijn, toen de hoofdarm van die rivier de loop van de huidige Kromme Rijn en Oude Rijn volgde. Op de plek van het huidige Domplein lag een Romeins castellum. Tegenwoordig stroomt een bescheiden Kromme Rijn in het oosten Utrecht binnen om de stadsgrachten als Vecht (noordelijk) en Leidse Rijn (westelijk) te verlaten. Westelijk van de stad loopt het brede Amsterdam-Rijnkanaal, naar het zuiden loopt de Vaartse Rijn, een veel ouder kanaal.
Station Utrecht Centraal is het belangrijkste spoorwegknooppunt van Nederland en heeft rechtstreekse treinverbindingen met op twee na alle andere provinciehoofdsteden. De eerste spoorlijn werd geopend in 1843. Dit was de lijn naar Amsterdam. In 1844-1845 volgde verbinding met Arnhem. In 1855 kwam de verbinding met Gouda - Rotterdam (vanaf 1870 ook naar Den Haag) tot stand, in 1863 die naar Amersfoort en in 1868-1870 de lijn naar 's-Hertogenbosch. Als laatste verbinding werd in 1874 de lijn naar Hilversum geopend.
De stad Utrecht kent een zeer uitgebreid buslijnennet van het GVU. Er rijden bussen van het GVU naar Maarssen, Vleuten/De Meern en Kockengen. Utrecht is de eerste stad van Europa met dubbelgelede bussen. Ook rijdt een sneltram vanuit het centrum van Utrecht naar Nieuwegein-zuid/IJsselstein.
De stad wordt aan drie zijden omsloten door autosnelwegen, de A2, de A12 en de A27. Belangrijke verkeersknooppunten zijn Oudenrijn, Lunetten en Rijnsweerd. Vanaf het laatste verkeersknooppunt begint een vierde autosnelweg, de A28.
Ten noorden en zuiden van Utrecht liggen grote forensengemeenten: in de eerste plaats Nieuwegein, maar ook Houten, IJsselstein, Vianen en Maarssen. De stad zelf breidt zich momenteel in westelijke richting uit met het stadsdeel Leidsche Rijn, Nederlands grootste Vinex-locatie. Samen met deze en andere plaatsen vormt Utrecht de agglomeratie Utrecht.
De gemeente Utrecht onderscheidt, bestuurlijk en administratief, tien wijken. Deze zijn weer onderverdeeld in subwijken en buurten. Elke wijk kent een apart wijkbureau of een wijkservicecentrum. De wijk Vleuten-De Meern bezit ook een dependance van de burgerzaken.
Elke wijk kent een raadscommissie voor de wijk, samengesteld uit gemeenteraadsleden of hun plaatsvervangers en elke wijk kent ook een aparte wijkwethouder. Daarnaast bestaat er een wijkraad, die een adviserende rol heeft en bestaat uit bewoners van de desbetreffende wijk.
De Utrechtse wijken:
Utrecht is bijna 2000 jaar oud en is ontstaan als Romeinse legerplaats aanvankelijk Rheno Traiectum geheten, later Ultra Traiectum. Toen was het een grenspost bij een doorwaadbare plaats (Trecht), benedenstrooms (Uut) gelegen. Daarmee kon de handelsweg tussen Keulen en Engeland beschermd worden.
De Ierse missionaris Willibrord vestigt zich in 690 in de grotendeels verlaten grenspost Utrecht, waardoor de plaats het religieuze centrum van de Noordelijke Nederlanden wordt. In de tiende eeuw krijgt de bisschop wereldlijke macht. Hij is dan de belangrijkste vorst in de Noordelijke Nederlanden. Zie de Lijst van bisschoppen van Utrecht.
In 1122 krijgt Utrecht stadsrechten van de bisschop. De burgers mochten nu een muur om de stad bouwen. De stad werd welvarend en er ontstond een netwerk van straten binnen de muren en de welgestelden bouwden volop stenen huizen. In die tijd had Utrecht een voorsprong op andere Nederlandse steden, waar stenen woningen zeldzaam waren.
In de Middeleeuwen was Utrecht als bisschopszetel en grootste stad van de Noordelijke Nederlanden her belangrijkste culturele centrum in onze streken. Utrecht speelde ook een belangrijke rol in de Nederlandse schilderkunst van de zeventiende eeuw. Bekende schilders waren de "maniëristen" Joachim Wtewael, Abraham Bloemaert en Paulus Moreelse, de "Utrechtse caravaggisten" Hendrick ter Brugghen, Gerard van Honthorst en Dirck van Baburen, de "Italianisanten" Cornelis van Poelenburgh en Jan Both.
Utrecht heeft een bezienswaardig centrum, dat grotendeels nog door singels wordt omringd. Van noord naar zuid loopt de Oudegracht, die uniek is vanwege zijn werven, lage kades waarop de werfkelders van de huizen aan de gracht uitkomen. Ook de rustiger, parallel lopende Nieuwegracht heeft dergelijke werven.
De voornaamste kerk is de Domkerk met de bekende domtoren. De kerk bestaat sinds een tornado in 1674 het schip deed instorten uitsluitend nog uit het koor en het transept, en de toren staat sindsdien los. Utrecht telt vele andere interessante kerken, waaronder enkele zeer oude: de Pieterskerk, de Janskerk, de Jacobikerk, de Nicolaïkerk en de Geertekerk. De Buurkerk fungeert als museum, het populaire Nationaal Museum van Speelklok tot Pierement. In het voormalige Ursulaklooster aan de Hambugerstraat is nu de Lutherse Kerk gezeteld. In Utrecht bestaat een kerkenkruis van 5 kerken: In het midden staat de Domkerk, aan de noordpunt de Janskerk, de oostpunt de Pieterskerk, en in het zuiden en het westen stonden respectievelijk de verdwenen Paulusabdij en de Mariakerk.
De Catharijnenkerk werd on 1816 terug gegeven aan de katholieken. Na het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie in 1853 werd zij de bisschopskerk van Utrecht. In het nabij gelegen Catharijnenconvent is thans een belangrijk museum gevestigd.
Belangrijke gebouwen in het centrum zijn onder andere nog het stadhuis op de Stadhuisbrug aan de Oudegracht, stadskasteel Oudaen, het Paushuis en het Postkantoor aan de Neude. Verder de Inktpot, het oude gebouw van de Nederlandse Spoorwegen, waar momenteel in 2003 ProRail gevestigd is.
Westelijk van het centrum ligt het station met het aangebouwde winkel- en kantorencomplex Hoog-Catharijne, dat sinds het bestaat omstreden is geweest. Van iets later datum is het veelgeprezen Muziekcentrum Vredenburg (1978) van Herman Hertzberger, dat eraan grenst.
|
|
Utrecht heeft een stedenband met León (Nicaragua) en Brno (Tsjechië).
| | |
|---|---|
|
Abcoude | Amerongen | Amersfoort | Baarn | Breukelen | Bunnik | Bunschoten | De Bilt | De Ronde Venen | Doorn | Driebergen-Rijsenburg | Eemnes | Houten | IJsselstein | Leersum | Leusden | Loenen | Lopik | Maarn | Maarssen | Montfoort | Nieuwegein | Oudewater | Renswoude | Rhenen | Soest | Utrecht | Veenendaal | Vianen | Wijk bij Duurstede | Woerden | Woudenberg | Zeist | |
| Nederland | Provincies | Gemeenten | |
Pagina geladen in 0.270 seconden.
Terug naar boven | Sitemap bekijken | Hulp
Copyright:
Wikipedia informatie over Utrecht (stad) –
De rechten van dit artikel vallen onder de
GNU Vrije Documentatie Licentie.
Het gebruikt materiaal uit
Wikipedia artikel "Utrecht (stad)". Meer over Wikipedia
Arts & Crafts | Australia Travel | Autos | Books | Business | Career & Jobs | Cars | Computer/Tech | Education | Entertainment | Family & Relationships | Finance | Food | Health | Home & Garden | Hotel Bookings | India | Internet | Law | Malaysia | Medical | Money | Pets | Real Estate | Self Help | Sports | Travel | Women
