Verenigd Koninkrijk

Het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland is een land in West-Europa gelegen tussen de Noordzee en de Atlantische Oceaan.

Geografie

Groot-Brittannië (Engeland, Schotland en Wales) en Noord-Ierland vormen gezamenlijk het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland (United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland), gelegen op de Britse Eilanden in de Noordzee, ten westen van het Europese continent. Wales was al een onderdeel van Engeland voordat dit samenging in het Verenigd Koninkrijk.

Ook een aantal kleinere eilanden hoort bij het koninkrijk: het eiland Wight (Isle of Wight, aan de zuidkant van Engeland), Lundy (tussen Devon en Wales), de Scilly-eilanden (ten zuidwesten van Engeland), Anglesey (aan de noordwestkant van Wales) en de eilandengroepen bij Schotland, waaronder de Hebriden, de Orkaden of Orkney-eilanden en de Shetland-eilanden.

Het eiland Man (Isle of Man) en de Kanaaleilanden (waaronder Jersey, Guernsey, Alderney en Sark) horen hier in geografisch opzicht wel bij, maar zij horen formeel staatkundig niet tot het Verenigd Koninkrijk; zij hebben een aparte status als zogenaamde Dependencies of the Crown (onderhorigen aan de Kroon). Ook maken ze geen deel uit van de Europese Unie, en dit in tegenstelling tot het Verenigd Koninkrijk.

Staatsstructuur

Staatshoofd: de vorst(in). Parlementaire democratie, met vrije verkiezingen, volgens districtenstelsel.
Uitvoerende macht: het kabinet onder leiding van de eerste minister of premier (Prime Minister).

Koninklijke familie

• Monarch: Koningin Elizabeth II
  
  • De monarch is tevens formeel staatshoofd van zgn. Commonwealth Realms, zoals Australië, Canada, Nieuw-Zeeland en Jamaica. Ook het Verenigd Koninkrijk is een Commonwealth Realm. Zij is het Hoofd van het Gemenebest van Naties. Niet ieder lid van het Gemenebest erkent Koningin Elizabeth II als staatshoofd. Vele zijn oud-koloniën en nu republieken. Zij is ook Hoofd van de Britse Staatskerk: The Church of England (Anglicaanse Kerk).
• Prins-gemaal: Prins Philip.
  
• Troonopvolger: Prins Charles, daarna zijn oudste zoon, Prins William, daarna Prins Harry.
  
• Andere kinderen van Elizabeth en Philip: Prinses Anne, Prins Andrew, Prins Edward.
• Koningin-moeder: (overleden op 30 maart 2002) Elizabeth Bowes-Lyon

Wetgevende macht

Het parlement, een van de oudste ter wereld, bestaat uit twee kamers (Houses of Parliament): het Britse Lagerhuis (House of Commons), waarvan de leden (Members of Parliament) telkens voor (maximaal) vijf jaar gekozen worden, en het Britse Hogerhuis (House of Lords), dat tot voor kort grotendeels bestond uit adellijke personen, op wie het lidmaatschap erfelijk was overgegaan. In 2001 werd een begin gemaakt met modernisering van het lidmaatschapsbeleid van het Hogerhuis.

Politiek

Lijst van politieke partijen in het Verenigd Koninkrijk:

• Conservative Party
• Democratic Unionist Party (alleen in Noord-Ierland)
• Green Party
• Labour Party
• Liberal Democrats
• Plaid Cymru (alleen in Wales)
• Scottish National Party (alleen in Schotland)
• Scottish Socialist Party (alleen in Schotland)
• Sinn Fein (alleen in Noord-Ierland)
• Social Democratic and Labour Party (alleen in Noord-Ierland)
• United Kingdom Independence Party
• Ulster Unionist Party (alleen in Noord-Ierland)

In feite kent het Verenigd Koninkrijk, zoals Duitsland en de Verenigde Staten, een tweepartijenstelsel. De twee grootste partijen, Labour and the Conservatives (Tories), maken om beurten de dienst uit.

Monetair

Munteenheid: momenteel nog het Britse Pound Sterling (GBP). Het pond is onderverdeeld in 100 pence (enkelvoud: penny).

Het decimale stelsel werd ingevoerd in 1971. Voor die tijd bestond een pond uit 20 shilling en een shilling uit 12 pence, waardoor het pond dus 240 pence telde.

Hoewel het Verenigd Koninkrijk lid is van de Europese Unie, heeft het haar eigen munt behouden. De huidige premier Tony Blair is voorstander van de invoering van de euro.

Politieke en bestuurlijke indeling

Europese gebiedsdelen

Groot-Brittannië en Ierland zijn traditioneel ingedeeld in counties (enkelvoud: county, dat is graafschap).

In de laatste dertig jaar zijn er in het Verenigd Koninkrijk grote veranderingen in het lokaal bestuur geweest. De counties in hun historische grenzen zijn nog bekend als geografische counties.

In Engeland en Wales zijn er nog counties, maar die zijn vaak veel groter dan vroeger.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen Groot-Londen (Greater London), de overige metropolitan counties (West Midlands met Birmingham, Greater Manchester, Merseyside met Liverpool, South Yorkshire met Sheffield en West Yorkshire met Leeds) en de andere counties (non-metropolitan areas). De counties zijn in het algemeen onderverdeeld in districten, die weer zijn onderverdeeld in gemeenten.

Schotland bestaat uit 9 regio´s en drie eilandengebieden (Outer Islands, Orkney en Shetland).

De provincie Noord-Ierland is onderverdeeld in twintig districten.

Overzeese gebiedsdelen

• Anguilla
• Bermuda
• Brits Antarctisch Territorium
• Britse Maagdeneilanden
• Brits Indische Oceaan Territorium
• Caymaneilanden
• Falklandeilanden
• Gibraltar
• Montserrat
• Pitcairneilanden
• Sint-Helena
• Turks- en Caicoseilanden
• Zuid-Georgië en de Zuidelijke Sandwicheilanden

Sport

Voetbal (gewoon: football, slang: soccer) is er een belangrijke sport (zie Engels voetbal). Ook cricket, darts (veelal in Engelse pubs), golf en snooker worden zeer veel gespeeld.

Zie ook

• Verenigd Koninkrijk - Bevolking
• Verenigd Koninkrijk - Economie
• Geschiedenis van het Verenigd Koninkrijk
• Verenigd Koninkrijk - Transport
• Verenigd Koninkrijk - Geografie
• Verenigd Koninkrijk - Onderwijs
• Verenigd Koninkrijk - Justitie
• Verenigd Koninkrijk - Gezondheidszorg
• Verenigd Koninkrijk - Sociaal systeem
• Verenigd Koninkrijk - Handel en Industrie

• Monumenten op de Werelderfgoedlijst

Externe links

• Website van de overheid
• BBC Nations — Geschiedenis van de ontwikkeling van het VK