Volkspartij voor Vrijheid en Democratie

De Volkspartij voor Vrijheid en Democratie, beter bekend als VVD, is een Nederlandse liberale politieke partij.

Geschiedenis

Liberalisme in Nederland

Meer over de geschiedenis van het liberalisme in Nederland voor de oprichting van de VVD is te vinden op de Wikipediapagina over liberalisme.

Oprichting

De VVD is opgericht op 24 januari 1948. De partij is onder leiding van mr. Pieter Oud ontstaan uit een fusie van twee groepen, de Partij van de Vrijheid (dit was een voortzetting van de vooroorlogse Liberale Staatspartij) en het Comité-Oud (dit waren leden van de Vrijzinnig Democratische Bond welke na de oorlog in de Partij van de Arbeid was opgegaan).

Diepgaande meningsverschillen tussen de oprichters van de partij, de heren Oud en Dirk Uipko Stikker, zorgden de eerste jaren voor forse interne problemen. De liberale beweging in Nederland herleefde door steun van onder meer het bedrijfsleven, dat traditioneel liberaal stemde en de democratie in West-Europa wilde versterken.

Jaren '50 en '60

De Nederlandse politiek werd in de jaren '50 beheerst door de Rooms-Rode coalitie, ofwel door de heren Romme en Drees. De VVD speelde, net als de protestantse partijen, de tweede viool. Vanaf 1952 was de partij in de oppositie.

Het keerpunt kwam met de "nacht van Hofstra" in december 1958. De vervroegde verkiezingen van 1959 leidden tot de vorming van het kabinet-De Quaij, het eerste naoorlogse kabinet zonder sociaal-democraten. De combinatie van VVD met christelijke partijen zou het land regeren tot 1973, met een korte onderbreking in 1965-67.

Twee liberale partijen

De liberale eenheid was van korte duur. In oktober 1966 werd weer een progressief-liberale partij opgericht: Democraten 66. Deze groepering kan worden gezien als geestelijk erfgenaam van de Vrijzinnig Democratische Bond, een der pijlers van de VVD.

Beide liberale stromingen richtten hun blik op de Verenigde Staten van Amerika. De VVD wilde het Amerikaanse economische model kopiëren, D66 het staatkundige model.

Recente geschiedenis

Ondanks een forse vermindering van het aantal zetels na de verkiezingen van 15 mei 2002 nam de partij als enige van de drie 'paarse' partijen deel aan de regering in het Kabinet-Balkenende I in een coalitie met het CDA en de LPF. De VVD leverde een vice-premier en verkreeg vier ministeries en vier staatssecretariaten.

Bij de verkiezingen van 22 januari 2003 behaalde de VVD onder de nieuwe lijsttrekker Gerrit Zalm van de drie coalitiepartijen de grootste overwinning: de partij ging van 24 naar 28 zetels. Daarmee werd het verlies van 2002 echter maar ten dele goedgemaakt.

In 2003 stemden 1,7 miljoen mensen op de VVD. Hiermee verwierf de partij 28 zetels in de Tweede Kamer en leverde de partij 6 ministers en 4 staatssecretarissen in het kabinet Balkenende II. De VVD is zowel in de Eerste als in de Tweede Kamer vertegenwoordigd. Zij vormde als regeringsfractie van 1994-2002 met de PvdA en D66 de twee z.g. 'paarse 'kabinetten' (Kok I en Kok II).

Gerekend naar ledental is de VVD de vierde partij van Nederland, na CDA, PvdA en SP.

Zetels

Ontwikkeling van het aantal zetels in de Tweede Kamer der Staten-Generaal:

1956 - 13
1959 - 19
1963 - 16
1967 - 17
1971 - 16
1972 - 22
1977 - 28
1981 - 26
1982 - 36
1986 - 27
1989 - 22
1994 - 31
1998 - 38
2002 - 24
2003 - 28

Leden

Leden VVD

Jaar	Aantal leden	Jaar	Aantal leden	Jaar	Aantal leden
1948	22175	1968	35000	1988	68735
1949	21771	1969	?	1989	64554
1950	21271	1970	38000	1990	59074
1951	?	1971	?	1991	55654
1952	?	1972	41536	1992	53755
1953	26777	1973	68414	1993	53390
1954	30000	1974	78759	1994	53465
1955	?	1975	82831	1995	53465
1956	?	1976	87751	1996	52355
1957	?	1977	97396	1997	52197
1958	?	1978	100510	1998	51585
1959	35000	1979	92341	1999	48991
1960	?	1980	85881	2000	48092
1961	?	1981	92830	2001	47441
1962	?	1982	102888	2002	47441
1963	30000	1983	95528	2003	46391
1964	?	1984	89120	2004	44099
1965	30000	1985	86821	2005	41861
1966	35000	1986	84617
1967	?	1987	76282

Bron: VVD - ledental (Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen)

Fractievoorzitters

Binnen de VVD is en was de fractievoorzitter in de Tweede Kamer meestal de politieke leider van de partij. Omdat de liberalen om staatsrechtelijke redenen niet wensen vast te leggen dat hun leider nu juist wél of juist niet in het kabinet zetelt ontstaan over het leiderschap nu en dan problemen.

Fractievoorzitters van de VVD fractie in de Tweede Kamer:

• Jozias van Aartsen - 2003 tot heden
• Gerrit Zalm
  • Deze was totdat hij minister werd in het Kabinet-Balkenende II in 2003 de fractievoorzitter en partijleider van de VVD. Hij volgde Hans Dijkstal op, onder wiens leiding de partij dat jaar een grote verkiezingsnederlaag leed. Zalm was in de beide paarse kabinetten Minister van Financiën geweest en daarvoor directeur van het Centraal Planbureau (CPB)
• Hans Dijkstal - 1998-2002
• Frits Bolkestein - 1990-1998
• Joris Voorhoeve - 1986-1990
• Ed Nijpels - 1982-1986
• Hans Wiegel - 1981-1982
• Koos Rietkerk - 1977-1981
• Hans Wiegel - 1971-1977
• Molly Geertsema - 1969-1971
• E.H. Toxopeus - 1965-1969
• Molly Geertsema - 1963-1965
• Pieter Oud - 1948-1963

Volksvertegenwoordigers en bestuurders

Regering

In het kabinet-Balkenende II is de VVD vertegenwoordigd met zes ministers en vier staatssecretarissen.

Ministers:

• drs. G. (Gerrit) Zalm - minister van Financiën en vice-minister-president
• S.M. (Sybilla) Dekker - minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
• drs. J.F. (Hans) Hoogervorst - minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
• H.G.J. (Henk) Kamp - minister van Defensie
• J.W. (Johan) Remkes - minister van Binnenlandse Zaken
• drs. M.C.F. (Rita) Verdonk - minister van Vreemdelingenzaken en Integratie

Staatssecretarissen:

• H.A.L. (Henk) van Hoof - staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
• mr. drs. A. (Atzo) Nicolaï - staatssecretaris van Buitenlandse Zaken
• drs. M. (Mark) Rutte - staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
• drs. M.H. (Melanie) Schultz van Haegen-Maas Geesteranus - staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat

Tweede Kamer

De Tweede-Kamerfractie van de VVD bestaat uit 27 personen:

• drs. F.W. (Frans) Weisglas, Kamervoorzitter
• J.J. (Jozias) van Aartsen, fractievoorzitter
• mr. B.M. (Bibi) de Vries, vice-fractievoorzitter
• Ch.B. (Charlie) Aptroot
• mr. drs. J.C. (Hans) van Baalen
• E.R.M. (Eric) Balemans
• W.I.I. (Willibrord) van Beek
• drs. S.A. (Stef) Blok
• mr. I. (Ineke) Dezentjé Hamming-Bluemink
• mr. E. (Eske) van Egerschot
• drs. A. (Ayaan) Hirsi Ali
• ir. P.H. (Pieter) Hofstra
• drs. P. (Paul) de Krom
• mr. J.M. (Janmarc) Lenards
• mr. R. (Ruud) Luchtenveld
• A. (Anouchka) van Miltenburg
• drs. A.D.S.M. (Annette) Nijs MBA
• G.J. (Gert-Jan) Oplaat
• drs. F. (Fadime) Örgü
• E.A.W. (Ed) van der Sande RA
• mr. drs. A.H.J.W. (Anton) van Schijndel
• drs. E.I. (Edith) Schippers
• J.F. (Janneke) Snijder-Hazelhoff
• drs. F.Z. (Zsolt) Szabó
• J. (Jelleke) Veenendaal
• drs. A.P. (Arno) Visser
• mr. drs. F.H.H. (Frans) Weekers

De VVD behaalde in 2003 bij de laatste Tweede-Kamerverkiezingen 28 zetels. Kamerlid Geert Wilders stapte eind augustus 2004 uit de fractie en vormt nu een eenmansfractie, Groep Wilders.

Eerste Kamer

De Eerste-Kamerfractie van de VVD bestaat sinds de verkiezingen van 2003 uit vijftien personen:

• prof. dr. U. (Uri) Rosenthal, fractievoorzitter
• mr. G.J. (Fred) de Graaf, vice-fractievoorzitter
• mr. M.A. (Marbeth) Bierman-Beukema toe Water
• mr. G.J.J. (Ger) Biermans
• N.H. (Nicole) van den Broek-Laman Trip
• mr. A. (Ankie) Broekers-Knol
• drs. D.J.D. (Dick) Dees
• prof. dr. H.M. (Heleen) Dupuis
• J.J. (Jan) van Heukelum
• drs. W.K. (Willem) Hoekzema
• drs. E.M. (Elsabe) Kalsbeek-Schimmelpenninck van der Oije
• ir. N.G. (Niek) Ketting
• drs. P.J.H.M. (Paul) Luijten
• C.J.G. (Cees) van den Oosten
• mr. P. (Paula) Swenker

Europees Parlement

De delegatie van de VVD in het Europees Parlement maakt net als D66 deel uit van de fractie Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa. De VVD heeft sinds de verkiezingen van 2004 vier leden in het Europees Parlement:

• J. (Jules) Maaten
• J.A. (Janine) Hennis-Plasschaert
• drs. A.J.M. (Toine) Manders
• ir. J. (Jan) Mulder

Provincies

Commissaris van de Koningin:

• Friesland - drs. E.H.T.M. (Ed) Nijpels
• Gelderland - C.G.A. (Clemens) Cornielje
• Zuid-Holland - J. (Jan) Franssen

Gedeputeerde Staten:

• Friesland - 1 van de 5 leden
• Drenthe - 2 van de 5 leden
• Overijssel - 1 van de 6 leden
• Flevoland - 2 van de 5 leden
• Gelderland - 1 van de 6 leden
• Utrecht - 2 van de 6 leden
• Noord-Holland - 2 van de 6 leden
• Zuid-Holland - 2 van de 6 leden
• Zeeland - 1 van de 6 leden
• Noord-Brabant - 2 van de 7 leden
• Limburg - 1 van de 6 leden

Provinciale Staten:

• Groningen - 7 van de 55 zetels
• Friesland - 6 van de 55 zetels
• Drenthe - 9 van de 51 zetels
• Overijssel - 9 van de 63 zetels
• Flevoland - 11 van de 47 zetels
• Gelderland - 13 van de 75 zetels
• Utrecht - 14 van de 63 zetels
• Noord-Holland - 19 van de 83 zetels
• Zuid-Holland - 18 van de 83 zetels
• Zeeland - 7 van de 47 zetels
• Noord-Brabant - 15 van de 79 zetels
• Limburg - 9 van de 63 zetels

Gemeenten

Ongeveer 110 burgemeesters in Nederland zijn van VVD-huize.

De partij heeft daarnaast ongeveer 270 wethouders en 1100 gemeenteraads- en deelgemeenteraadsleden in ruim 460 gemeenten en deelgemeenten.

Bewindslieden

• VVD-ministers in het kabinet-Balkenende I:
  • Johan Remkes, minister van Binnenlandse Zaken, vice-premier
  • Hans Hoogervorst, minister van Financiën
  • Benk Korthals, minister van Defensie, trad af in december 2002
  • Henk Kamp, minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer; vanaf december 2002 ook van Defensie

• VVD-ministers in het kabinet-Balkenende II:
  • Vice-premier, Financiën - Gerrit Zalm
  • Binnenlandse Zaken - Johan Remkes
  • Volksgezondheid, Welzijn en Sport - Hans Hoogervorst
  • Defensie - Henk Kamp
  • Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu - Sybilla Dekker
  • Vreemdelingenzaken en Integratie - Rita Verdonk

Kopstukken

• Jozias van Aartsen
• Frits Bolkestein
• Hans Dijkstal
• Ayaan Hirsi Ali
• Hans Wiegel
• Gerrit Zalm

Liaisons van de VVD

Jongerenorganisatie

De VVD heeft een sterke band met een jongeren-organisatie: JOVD, Jongeren Organisatie voor Vrijheid en Democratie. Deze is onafhankelijk van de VVD en staat open voor alle liberale jongeren.

Wetenschappelijk bureau

De prof. mr. B.M. Teldersstichting heeft ten doel om op wetenschappelijk verantwoorde wijze vraagstukken van maatschappelijk belang, in het bijzonder die van staatkundige, sociale, economische of juridische aard, te onderzoeken met de liberale beginselen als uitgangspunt. Zij doet dit o.a. ten behoeve van het liberalisme. De Teldersstichting is tevens uitgever van het tijdschrift 'liberaal reveil'. De stichting is vernoemd naar Benjamin Marius Telders

Opleidingscentrum

De Haya van Somerenstichting verzorgt opleidingen en trainingen voor VVD- en JOVD-leden. Voor iedere groep (aanstaande) politici zijn er specifieke cursussen, zoals politieke oriëntatie, discussietechnieken, presentatietechnieken, oppositievoeren, onderhandelen en crisissimulaties, mediatraining en cursussen gemeenteraad en een kadercursus.

Europa

In het Europees Parlement werkt de VVD samen met D66 met 46 andere liberale partijen in de European Liberal Democrat and Reform Party ofwel ELDR. De ELDR vormt samen met enkele onafhankelijke partijen de ALDE Group, die met 88 leden de derde coalitiegroep zijn in het Europese Parlement.

Externe link

• http://www.vvd.nl/